حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِى شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو - يَعْنِى ابْنَ دِينَارٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم وَفِى حَدِيثِ زُهَيْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
"إِنَّ الْمُقْسِطِينَ عِنْدَ اللَّهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ عَنْ يَمِينِ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ وَكِلْتَا يَدَيْهِ يَمِينٌ الَّذِينَ يَعْدِلُونَ فِى حُكْمِهِمْ وَأَهْلِيهِمْ وَمَا وَلُوا."
Açıklama: Tecsimin bahis konusu olmaması için tercüme esnasında orijinal metinde tasarrufta bulunulmuştur. Tercümeye kaynaklık eden satırlar için bk. Vellevî, el-Bahru'l-muhîtü's-seccâc, XXXI, 713 vd.
Kültürümüzde Hadisler projesini ilgilendiren kısım:
إِنَّ الْمُقْسِطِينَ عِنْدَ اللَّهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ
Öneri Formu
Hadis Id, No:
2364, M004721
Hadis:
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِى شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو - يَعْنِى ابْنَ دِينَارٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم وَفِى حَدِيثِ زُهَيْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
"إِنَّ الْمُقْسِطِينَ عِنْدَ اللَّهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ عَنْ يَمِينِ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ وَكِلْتَا يَدَيْهِ يَمِينٌ الَّذِينَ يَعْدِلُونَ فِى حُكْمِهِمْ وَأَهْلِيهِمْ وَمَا وَلُوا."
Tercemesi:
Bize Ebu Bekir b. Ebu Şeybe, Züheyr b. Harb ve İbn Nümeyr, onlara Süfyan b. Uyeyne, ona Amr b. Dinar, ona Amr b. Evs, ona da Abdullah b. Amr, Hz. Peygamber'in (sav) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
"Adil kimseler Allah katında, Rahman'ın (ac) yakınındaki nurdan minberler üzerindedirler. Onun kudreti her hâlükarda mübarektir. Adil kimseler hükümlerinde, ailelerinde ve sorumlulukları altındakilere (adil davrananlardır)."
Açıklama:
Tecsimin bahis konusu olmaması için tercüme esnasında orijinal metinde tasarrufta bulunulmuştur. Tercümeye kaynaklık eden satırlar için bk. Vellevî, el-Bahru'l-muhîtü's-seccâc, XXXI, 713 vd.
Kültürümüzde Hadisler projesini ilgilendiren kısım:
إِنَّ الْمُقْسِطِينَ عِنْدَ اللَّهِ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, İmâre 4721, /783
Senetler:
1. Ebu Muhammed Abdullah b. Amr es-Sehmî (Abdullah b. Amr b. Âs b. Vail b. Haşim)
2. Amr b. Evs et-Tai (Amr b. Evs b. Huzeyfe)
3. Amr b. Dinar el-Cümahî (Amr b. Dinar)
4. Ebu Muhammed Süfyan b. Uyeyne el-Hilâlî (Süfyân b. Uyeyne b. Meymûn)
5. Ebu Abdurrahman Muhammed b. Numeyr el-Hemdânî el-Hârifî (Muhammed b. Abdullah b. Numeyr el-Hemedânî)
Konular:
Yönetim, adaletle hükmeden, iş görenlerin Allah katındaki derecesi
Öneri Formu
Hadis Id, No:
2363, M004720
Hadis:
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلاَهُمَا عَنِ الْمُقْرِئِ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِى أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِى جَعْفَرٍ الْقُرَشِىِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِى سَالِمٍ الْجَيْشَانِىِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِى ذَرٍّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ:
"يَا أَبَا ذَرٍّ إِنِّى أَرَاكَ ضَعِيفًا وَإِنِّى أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِى لاَ تَأَمَّرَنَّ عَلَى اثْنَيْنِ وَلاَ تَوَلَّيَنَّ مَالَ يَتِيمٍ."
Tercemesi:
Bize Züheyr b. Harb, İshak b. İbrahim, onlara Abdullah b. Yezid el-Mukrî, ona Said b. Ebu Eyyüb, ona Ubeydullah b. Ebu Cafer el-Kuraşî, ona Salim b. Ebu Salim el-Ceyşânî, ona babası (Süfyan b. Hânî), ona da Ebu Zer, Hz. Peygamber'in (sav) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
"Ey Ebu Zer! Ben seni zayıf görüyorum. Kendim için istediğimi senin için de istiyorum. Ne iki kişiye yönetici ne de yetimin malına veli ol!"
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, İmâre 4720, /783
Senetler:
()
Konular:
Yetim, yetimlik / yetimler
Yönetim, halife, tayini ve seçimi
Yönetim, yönetici olmada istekli olmamak
Yönetim, Yöneticilik
Yönetim, yöneticilikte ehliyet
Öneri Formu
Hadis Id, No:
2365, M004722
Hadis:
حَدَّثَنِى هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِىُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِى حَرْمَلَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شُمَاسَةَ قَالَ أَتَيْتُ عَائِشَةَ أَسْأَلُهَا عَنْ شَىْءٍ فَقَالَتْ مِمَّنْ أَنْتَ فَقُلْتُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ. فَقَالَتْ كَيْفَ كَانَ صَاحِبُكُمْ لَكُمْ فِى غَزَاتِكُمْ هَذِهِ فَقَالَ مَا نَقَمْنَا مِنْهُ شَيْئًا إِنْ كَانَ لَيَمُوتُ لِلرَّجُلِ مِنَّا الْبَعِيرُ فَيُعْطِيهِ الْبَعِيرَ وَالْعَبْدُ فَيُعْطِيهِ الْعَبْدَ وَيَحْتَاجُ إِلَى النَّفَقَةِ فَيُعْطِيهِ النَّفَقَةَ فَقَالَتْ أَمَا إِنَّهُ لاَ يَمْنَعُنِى الَّذِى فَعَلَ فِى مُحَمَّدِ بْنِ أَبِى بَكْرٍ أَخِى أَنْ أُخْبِرَكَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ فِى بَيْتِى هَذَا
"اللَّهُمَّ مَنْ وَلِىَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِى شَيْئًا فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ وَمَنْ وَلِىَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِى شَيْئًا فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ."
Tercemesi:
Bize Harun b. Said el-Eylî, ona İbn Vehb, ona Harmele, ona da Abdurrahman b. Şümâse şöyle rivayet etmiştir: Bir şey hakkında sormak üzere Aişe'ye geldim. Sen kimlerdensin dedi. Mısırlılar'dan biriyim dedim. Bu gazânızda komutanınız (Muaviye b. Hudeyc et-Tücîbî) nasıldı dedi. Ondan bir kötülük görmedik. Bizden birinin devesi ölse ona deve verir, kölesi ölse köle verir, paraya ihtiyacı olana para verirdi dedi(m). (Aişe), Gerçek şu ki (onun), kardeşim Muhammed b. Ebu Bekir es-Sıddık'a yaptığı Rasulullah'tan (sav) işittiğim bir hadisi sana haber vermekten beni engelleyemez. Benim şu evimde; "Allah'ım! Ümmetimin işinden sorumluluk alıp onlara zorbalık yapanın hakkından gel! Ümmetimin işinden bir sorumluluk alıp onlara yumuşak davranana ise sen de yumuşak davran" buyurdu dedi.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, İmâre 4722, /783
Senetler:
()
Konular:
Yönetici, iyisi-kötüsü
Yönetim, imametin yöneticinin adil olması
Yönetim, Yöneticilik
Öneri Formu
Hadis Id, No:
2383, M004731
Hadis:
وَحَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِى أَبِى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِى الْمَلِيحِ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ دَخَلَ عَلَى مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ فِى مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّى مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلاَ أَنِّى فِى الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ:
"مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِى أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لاَ يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلاَّ لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمُ الْجَنَّةَ."
Tercemesi:
Bize Ebu Ğassân el-Misme'î, İshak b. İbrahim ve Muhammed b. Müsenna, onlara Muaz b. Hişam, ona babası (Hişam b. Ebu Abdullah), ona Katade, ona da Ebu Melih şöyle rivayet etmiştir: Ubeydullah b. Ziyad, hastalığı esnasında Ma'kıl b. Yesar'ın yanına girdi. Ma'kıl ona, sana bir hadis nakledeceğim. Ölüm (döşeğinde) olmasam onu sana nakletmezdim. Rasulullah'ın (sav); "Müslümanların sorumluluğunu alan bir yönetici onlar için çalışmaz ve onlara karşı samimi davranmazsa onlarla cennete giremez" buyurduğunu işittim dedi.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, İmâre 4731, /785
Senetler:
()
Konular:
Müslüman, samimiyet
Yönetici, iyisi-kötüsü
Öneri Formu
Hadis Id, No:
2402, M004743
Hadis:
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِى شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِى خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِى حَازِمٍ عَنْ عَدِىِّ بْنِ عَمِيرَةَ الْكِنْدِىِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ:
"مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ مِنْكُمْ عَلَى عَمَلٍ فَكَتَمَنَا مِخْيَطًا فَمَا فَوْقَهُ كَانَ غُلُولاً يَأْتِى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ." قَالَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ أَسْوَدُ مِنَ الأَنْصَارِ كَأَنِّى أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ عَنِّى عَمَلَكَ قَالَ:
"وَمَا لَكَ." قَالَ سَمِعْتُكَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا. قَالَ:
"وَأَنَا أَقُولُهُ الآنَ مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ مِنْكُمْ عَلَى عَمَلٍ فَلْيَجِئْ بِقَلِيلِهِ وَكَثِيرِهِ فَمَا أُوتِىَ مِنْهُ أَخَذَ وَمَا نُهِىَ عَنْهُ انْتَهَى."
Tercemesi:
Bize Ebu Bekir b. Ebu Şeybe, ona Veki' b. Cerrah, ona İsmail b. Ebu Halid, ona Kays b. Ebu Hazim, ona da Adî b. Amîre el-Kindî şöyle rivayet etmiştir: Rasulullah (sav); "sizden birini göreve getirdiğimiz kişi bir iğneyi ya da daha fazlasını bizden gizlerse ihanet etmiş olur (ve) kıyamet günü onu getirir" buyurdu. Ensardan siyah (tenli) bir adam kalkıp Hz. Peygamber'e (sav) geldi. Sanki (şu an) ona bakar gibiyim. Ya Rasulullah! Bana verdiğin görevi geri al dedi. Nebî (sav); "ne oldu ki" buyurdu. Seni şöyle şöyle buyururken işittim dedi. Hz. Peygamber (sav); "ben onu şimdi söylüyorum. Sizden birine görev verdiğimiz kimse onun azını da çoğunu da (bize) getirsin. (Yönetici tarafından getirdiği maldan ya da hediyeden) kendisine verileni alır, verilmeyeni de almaz" buyurdu.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, İmâre 4743, /787
Senetler:
()
Konular:
İHANET
Yolsuzluk, Devlet malına hainlik yapmak
Yönetim, verilen göreve ihanet etmek
Öneri Formu
Hadis Id, No:
2404, M004744
Hadis:
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِى وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح
وَحَدَّثَنِى مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بِهَذَا الإِسْنَادِ
[عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِى حَازِمٍ عَنْ عَدِىِّ بْنِ عَمِيرَةَ الْكِنْدِىِّ] بِمِثْلِهِ
[سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ: "مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ مِنْكُمْ عَلَى عَمَلٍ فَكَتَمَنَا مِخْيَطًا فَمَا فَوْقَهُ كَانَ غُلُولاً يَأْتِى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ." قَالَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ أَسْوَدُ مِنَ الأَنْصَارِ كَأَنِّى أَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ عَنِّى عَمَلَكَ قَالَ "وَمَا لَكَ." قَالَ سَمِعْتُكَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا. قَالَ: "وَأَنَا أَقُولُهُ الآنَ مَنِ اسْتَعْمَلْنَاهُ مِنْكُمْ عَلَى عَمَلٍ فَلْيَجِئْ بِقَلِيلِهِ وَكَثِيرِهِ فَمَا أُوتِىَ مِنْهُ أَخَذَ وَمَا نُهِىَ عَنْهُ انْتَهَى."]
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Abdullah b. Nümeyr, ona babası (Abdullah b. Nümeyr) ve Muhammed b. Bişr; (T)
Bize Muhammed b. Râfi', ona Ebu Üsame, onlara da İsmail bu isnadla benzer şekilde nakilde bulunmuştur.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, İmâre 4744, /787
Senetler:
()
Konular:
İHANET
Yönetim, verilen göreve ihanet etmek