Bize Müsedded ve İbn Ebu Halef, onlara Süfyan, ona ez-Zührî, ona el-A'rec, ona da Ebu Hureyre, Rasulullah'ın (sav) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
"Birinizin evinin duvarı üstüne, komşusu kalas koymak için izin isterse ona engel olmasın!" Bunu duyan insanlar başlarını eğdiler. O zaman Ebu Hureyre, görüyorum ki hoşunuza gitmedi! O zaman (bunun sorumluluğunu) sizin omuzlarınıza koyuyorum dedi.
[Ebû Davud şöyle demiştir: Bu, İbn Ebu Halef'in hadisidir ve eksiksiz bir rivayettir.]
Açıklama: Burada komşuların birbirlerine kolaylık göstermeleri, mübalağalı bir ifade ile anlatılmaktadır.
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22884, D003634
Hadis:
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَابْنُ أَبِى خَلَفٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِىِّ عَنِ الأَعْرَجِ عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم:
"إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ أَنْ يَغْرِزَ خَشَبَةً فِى جِدَارِهِ فَلاَ يَمْنَعْهُ." فَنَكَسُوا فَقَالَ مَا لِى أَرَاكُمْ قَدْ أَعْرَضْتُمْ لأُلْقِيَنَّهَا بَيْنَ أَكْتَافِكُمْ.
[ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِى خَلَفٍ وَهُوَ أَتَمُّ .]
Tercemesi:
Bize Müsedded ve İbn Ebu Halef, onlara Süfyan, ona ez-Zührî, ona el-A'rec, ona da Ebu Hureyre, Rasulullah'ın (sav) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
"Birinizin evinin duvarı üstüne, komşusu kalas koymak için izin isterse ona engel olmasın!" Bunu duyan insanlar başlarını eğdiler. O zaman Ebu Hureyre, görüyorum ki hoşunuza gitmedi! O zaman (bunun sorumluluğunu) sizin omuzlarınıza koyuyorum dedi.
[Ebû Davud şöyle demiştir: Bu, İbn Ebu Halef'in hadisidir ve eksiksiz bir rivayettir.]
Açıklama:
Burada komşuların birbirlerine kolaylık göstermeleri, mübalağalı bir ifade ile anlatılmaktadır.
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 31, /839
Senetler:
1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)
2. Ebu Davud A'rec Abdurrahman b. Hürmüz (Abdurrahman b. Hürmüz)
3. Ebu Bekir Muhammed b. Şihab ez-Zührî (Muhammed b. Müslim b. Ubeydullah b. Abdullah b. Şihab)
4. Ebu Muhammed Süfyan b. Uyeyne el-Hilâlî (Süfyân b. Uyeyne b. Meymûn)
5. Ebu Abdullah Muhammed b. Ebu Halef es-Sülemî (Muhammed b. Ahmed b. Muhammed)
Konular:
Komşuluk, komşuluk ilişkileri
KTB, İYİLİK, BİRR,
Mahremiyet, konut dokunulmazlığı
Uyumlu olmak, insanlarla iyi geçinmek,
Yardımseverlik, yardımlaşma
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِىِّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ أَنَّ عَمَّهُ حَدَّثَهُ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِىِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِىٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَشْىَ وَأَبْطَأَ الأَعْرَابِىُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الأَعْرَابِىَّ فَيُسَاوِمُونَهُ بِالْفَرَسِ وَلاَ يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَهُ فَنَادَى الأَعْرَابِىُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسَ وَإِلاَّ بِعْتُهُ. فَقَامَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الأَعْرَابِىِّ فَقَالَ
"أَوَلَيْسَ قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ." فَقَالَ الأَعْرَابِىُّ لاَ وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ. فَقَالَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم
"بَلَى قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ." فَطَفِقَ الأَعْرَابِىُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا. فَقَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ. فَأَقْبَلَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ
"بِمَ تَشْهَدُ." فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ .
Açıklama: Huzeyme b. Sabit'in şahitliğinin iki kişinin şahitliğine denk sayılması Kur'an'ın Hz. Ebu Bekir döneminde mushaf haline getirilmesinde gündeme gelmiş Tevbe Süresinin son iki ayeti ile Ahzab Süresinin 23. ayetinin sadece onu yanında yazılı olmasına rağmen şahitlik meselesinden dolayı bu ayetler mushafa dahil edilmiştir.
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22855, D003607
Hadis:
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِىِّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ أَنَّ عَمَّهُ حَدَّثَهُ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِىِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِىٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَشْىَ وَأَبْطَأَ الأَعْرَابِىُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الأَعْرَابِىَّ فَيُسَاوِمُونَهُ بِالْفَرَسِ وَلاَ يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَهُ فَنَادَى الأَعْرَابِىُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسَ وَإِلاَّ بِعْتُهُ. فَقَامَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الأَعْرَابِىِّ فَقَالَ
"أَوَلَيْسَ قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ." فَقَالَ الأَعْرَابِىُّ لاَ وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ. فَقَالَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم
"بَلَى قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ." فَطَفِقَ الأَعْرَابِىُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا. فَقَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ. فَأَقْبَلَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ
"بِمَ تَشْهَدُ." فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ .
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Yahya b. Faris (ez-Zühlî), ona Hakem b. Nafi', ona Şuayb (b. Ebu Hamza), ona (İbn Şihab) ez-Zührî, ona Umare b. Huzeyme ona da Hz. Peygamber'in (sav) ashabından olan amcası şöyle haber vermiştir. Hz. Peygamber (sav), bir bedeviden bir at satın aldı. Atın bedelini ödemek için bedevinin peşinden gelmesini istedi. Hz. Peygamber (sav) hızlı hızlı gidince bedevi arkasında yavaş kaldı. Bazı adamlar bedeviye fiyat teklif ederek atın fiyatı konusunda pazarlığa giriştiler. O adamlar Hz. Peygamber'in (sav) atı satın aldığını bilmiyorlardı. Bedevi, Hz. Peygamber'e (sav) seslenerek bu atı aldıysan (bedelini öde) yoksa ben sattım, dedi. Hz. Peygamber (sav) bedevinin sesini işitince ayağa kalkarak şöyle dedi:
"Ben senden o atı satın almadım mı?" Bedevi de hayır vallahi ben (henüz) atı sana satmadım, dedi. Hz. Peygamber de (sav) "bilakis, atı senden satın aldım," dedi. Bedevi, şahit getir demeye başladı. Bunu üzerine Huzeyme b. Sabit, ben şahitlik ederim, sen atı Hz. Peygamber'e sattın, dedi. Hz. Peygamber (sav) Huzeyme'nin şahitliğini kabul etti ve (sen yanımızda değildin) "neye dayanarak şahitlik ediyorsun," dedi. Senin doğruluğuna dayanarak Ey Allah'ın Rasulü, dedi. Hz. Peygamber (sav) Hüzeyme'nin şahitliğini iki kişinin şahitliğine denk kabul etmiştir.
Açıklama:
Huzeyme b. Sabit'in şahitliğinin iki kişinin şahitliğine denk sayılması Kur'an'ın Hz. Ebu Bekir döneminde mushaf haline getirilmesinde gündeme gelmiş Tevbe Süresinin son iki ayeti ile Ahzab Süresinin 23. ayetinin sadece onu yanında yazılı olmasına rağmen şahitlik meselesinden dolayı bu ayetler mushafa dahil edilmiştir.
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 20, /833
Senetler:
1. Ammu Umare b. Huzeyme el-Ensarî (Ammu Umare b. Huzeyme)
2. Umare b. Huzeyme el-Ensarî (Umare b. Huzeyme b. Fakîh b. Sa'leb b. Sa'îde)
3. Ebu Bekir Muhammed b. Şihab ez-Zührî (Muhammed b. Müslim b. Ubeydullah b. Abdullah b. Şihab)
4. Şuayb b. Ebu Hamza el-Ümevi (Şuayb b. Dinar)
5. Ebu Yeman Hakem b. Nafi' el-Behrânî (Hakem b. Nafi')
6. Muhammed b. Yahya ez-Zühli (Muhammed b. Yahya b. Abdullah b. Halid)
Konular:
Şahitlik, Huzeyme b. Sabit'in şahitliğinin iki kişiye bedel kabul edilmesi
Yargı, davacı için şahit,
Yargı, muhâkeme Usûlü
Açıklama: Ahmed b. Hanbel rivayetinde hukuk yerine mallar konusundaki davalar zikredilmiştir. Hattâbî de bir yemin ve bir şahitle hüküm verme konusunun sadece mallar konusundaki davalarda geçerli olduğunu belirtmiştir. (Avnu'l-mabud, X, 22-23)
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22857, D003609
Hadis:
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ.
[قَالَ سَلَمَةُ فِى حَدِيثِهِ قَالَ عَمْرٌو فِى الْحُقُوقِ.]
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Yahya ve Seleme b. Şebîb, o ikisine Abdürrezzak (b. Hemmam), ona Muhammed b. Müslim, ona da Amr b. Dinar önceki hadisin isnadıyla aynı manayla hadisi nakletmiştir.
[Seleme (b. Şebîb) hadisi naklederken Amr'ın (b. Dinar) (bir yemin ve bir şahitle hüküm verme konusunun) hukukta geçerli olduğunu nakletmiştir.]
Açıklama:
Ahmed b. Hanbel rivayetinde hukuk yerine mallar konusundaki davalar zikredilmiştir. Hattâbî de bir yemin ve bir şahitle hüküm verme konusunun sadece mallar konusundaki davalarda geçerli olduğunu belirtmiştir. (Avnu'l-mabud, X, 22-23)
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 21, /834
Senetler:
1. Amr b. Dinar el-Cümahî (Amr b. Dinar)
2. Muhammed b. Müslim b. Ses (Muhammed b. Müslim b. Şûnîz)
3. ُEbu Bekir Abdürrezzak b. Hemmam (Abdürrezzak b. Hemmam b. Nafi)
4. Ebu Abdurrahman Seleme b. Şebîb el-Mismeî' (Seleme b. Şebîb)
Konular:
Yargı, davacı için şahit,
Yargı, davalı için yemin,
Yargı, muhâkeme Usûlü
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22760, D003582
Hadis:
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ حَنَشٍ عَنْ عَلِىٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ بَعَثَنِى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَمَنِ قَاضِيًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُرْسِلُنِى وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ وَلاَ عِلْمَ لِى بِالْقَضَاءِ فَقَالَ
"إِنَّ اللَّهَ سَيَهْدِى قَلْبَكَ وَيُثَبِّتُ لِسَانَكَ فَإِذَا جَلَسَ بَيْنَ يَدَيْكَ الْخَصْمَانِ فَلاَ تَقْضِيَنَّ حَتَّى تَسْمَعَ مِنَ الآخَرِ كَمَا سَمِعْتَ مِنَ الأَوَّلِ فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يَتَبَيَّنَ لَكَ الْقَضَاءُ." قَالَ فَمَا زِلْتُ قَاضِيًا أَوْ مَا شَكَكْتُ فِى قَضَاءٍ بَعْدُ .
Tercemesi:
Bize Amr b. Avn, ona Şerik (b. Abdullah), ona Simak (b. Harb), ona Haneş b. Mu'temir, ona da Hz. Ali (as) şöyle haber vermiştir: Hz. Peygamber (sav) beni Yemen'e gönderdi. Ben de Ey Allah'ın Rasulü! Beni gönderiyorsun ama ben henüz küçük yaşta birisiyim ve kadılık (hüküm verme) işlerini bilmiyorum, dedim. Hz. Peygamber de (sav) şöyle buyurdu:
"Allah, senin kalbine yol gösterecek, dilini sabit kılacaktır. İki davalı senin önüne (hüküm vermen için) oturdukları zaman birincisini dinlediğin gibi ikincisini de dinlemeden hüküm verme. (Gerçek) hükmün açığa çıkması için bu daha doğrudur." Hz. Ali şöyle demiştir: Hala (bunu dikkate alarak) hüküm vermeye devam ediyorum veya bu uyarıdan sonra hüküm verme konusunda tereddütte kalmadım.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 6, /828
Senetler:
1. Ebu Hasan Ali b. Ebu Talib el-Hâşimî (Ali b. Ebu Talib b. Abdülmuttalib b. Haşim b. Abdümenaf)
2. Ebü'Mu'temir Haneş b. Mu'temir el-Kinânî (Haneş b. Mu'temir)
3. Simak b. Harb ez-Zühlî (Simak b. Harb b. Evs b. Halid)
4. Ebu Abdullah Şerik b. Abdullah el-Kâdî (Şerik b. Abdullah b. Haris b. Evs b. Haris)
5. Ebu Osman Amr b. Avn es-Sülemî (Amr b. Avn b. Evs b. Ca'd)
Konular:
Ehl-i Beyt, Hz. Ali
Toplumsal barış, kaynağı Adalet, (temel prensip)
Yargı, muhâkeme Usûlü
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22764, D003583
Hadis:
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
"إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَىَّ وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِىَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ مِنْهُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ بِشَىْءٍ فَلاَ يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ."
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Kesîr, ona Süfyan (es-Sevrî), ona Hişam b. Urve, ona Urve (b. Zübeyr), ona Zeyneb bt. Ümmü Seleme, ona da Ümmü Seleme, Hz. Peygamber'in (sav) şöyle buyurduğunu haber vermiştir:
"Ben de bir insanım. Sizler bana davalarınızı getiriyorsunuz. Belki de kiminiz delilini ifade etme konusunda diğerlerinden daha maharetli olabilir. Ben de ondan dinlediğim kadarıyla lehine hüküm verebilirim. Ben kim için kardeşinin hakkı olan bir şeyde lehine hükmedersem onda hiçbir şey almasın. Ben ona cehennemden bir parça vermiş olurum."
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 7, /828
Senetler:
1. Ümmü Seleme Zevcü'n Nebi (Hind bt. Huzeyfe b. Muğire)
2. Berra Zeyneb bt. Ümmü Seleme el-Mahzumiyye (Zeyneb bt. Abdullah b. Abdulesed b. Hilal)
3. Urve b. Zübeyr el-Esedî (Urve b. Zübeyr b. Avvam b. Huveylid b. Esed)
4. Ebu Münzir Hişam b. Urve el-Esedî (Hişam b. Urve b. Zübeyr b. Avvam)
5. Süfyan es-Sevrî (Süfyan b. Said b. Mesruk b. Habib b. Rafi')
6. Muhammed b. Kesîr el-Abdî (Muhammed b. Kesir)
Konular:
Hz. Peygamber, beşer olarak
Hz. Peygamber, bilgi kaynakları
Müslüman, Hakka riayet etmek
Yargı, Hz. Peygamber'in Hakimlik görevi
Yargı, muhâkeme Usûlü
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاَنِ يَخْتَصِمَانِ فِى مَوَارِيثَ لَهُمَا لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلاَّ دَعْوَاهُمَا فَقَالَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَبَكَى الرَّجُلاَنِ وَقَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَقِّى لَكَ. فَقَالَ لَهُمَا النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم
"أَمَّا إِذْ فَعَلْتُمَا مَا فَعَلْتُمَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ. ثُمَّ اسْتَهِمَا ثُمَّ تَحَالاَّ."
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22768, D003584
Hadis:
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاَنِ يَخْتَصِمَانِ فِى مَوَارِيثَ لَهُمَا لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلاَّ دَعْوَاهُمَا فَقَالَ النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَبَكَى الرَّجُلاَنِ وَقَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَقِّى لَكَ. فَقَالَ لَهُمَا النَّبِىُّ صلى الله عليه وسلم
"أَمَّا إِذْ فَعَلْتُمَا مَا فَعَلْتُمَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ. ثُمَّ اسْتَهِمَا ثُمَّ تَحَالاَّ."
Tercemesi:
Bize Ebu Tevbe Rabî' b Nâfi', ona (Abdullah) b. Mübarek, ona Üsame b. Zeyd, ona Ümmü Selame'nin mevlası Abdullah b. Râfi', ona da Ümmü Seleme şöyle haber vermiştir. Hz. Peygamber'e (sav) iki adam gelerek mirasları konusunda davalaştılar. İkisinin de elinde kendi iddialarından başka herhangi bir delil yoktu. Hz. Peygamber'in bunun üzerine şöyle dedi, diyerek (önceki rivayette söylenenin) benzerini nakletti. Bunun üzerine iki adam ağlamaya başladılar ve ikisi de diğerine hakkım senin olsun, dediler. Hz. Peygamber de (sav) ikisine şöyle dedi:
"İkiniz de bu yaptığınız gibi davrandıysanız, malı ortadan ikiye bölün ve adaleti talep edin. Sonra aranızda paylaştırıp helalleşin."
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 7, /828
Senetler:
1. Ümmü Seleme Zevcü'n Nebi (Hind bt. Huzeyfe b. Muğire)
2. Ebu Râfi' Abdullah b. Râfi' el-Mahzûmi (Abdullah b. Râfi' b. Ebu Râfi')
3. Ebu Zeyd Üsame b. Zeyd el-Leysî (Üsame b. Zeyd)
4. Ebu Abdurrahman Abdullah b. Mübarek el-Hanzalî (Abdullah b. Mübarek b. Vadıh)
5. Ebu Tevbe Rabî' b. Nâfi' el-Halebî (Rabî' b. Nâfi')
Konular:
Hz. Peygamber, beşer olarak
Hz. Peygamber, bilgi kaynakları
Yargı, Hz. Peygamber'in Hakimlik görevi
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِىُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ - رضى الله عنه - قَالَ
"وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الرَّأْىَ إِنَّمَا كَانَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُصِيبًا لأَنَّ اللَّهَ كَانَ يُرِيهِ وَإِنَّمَا هُوَ مِنَّا الظَّنُّ وَالتَّكَلُّفُ."
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22775, D003586
Hadis:
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِىُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ - رضى الله عنه - قَالَ
"وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الرَّأْىَ إِنَّمَا كَانَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُصِيبًا لأَنَّ اللَّهَ كَانَ يُرِيهِ وَإِنَّمَا هُوَ مِنَّا الظَّنُّ وَالتَّكَلُّفُ."
Tercemesi:
Bize Süleyman b. Davud el-Mehri, ona (Abdullah) b. Vehb, ona Yunus b. Yezid, ona da İbn Şihab (ez-Zührî), Hz. Ömer'in minberde şöyle hitap ettiğini nakletmiştir.
"Ey insanlar! Rey, yani kendi görüşüyle hüküm vermek Hz. Peygamber'in (sav) görüşüyse mutlak olarak isabetlidir. Zira Allah onu bu görüşe sevk etmiştir. Rey bizimse o zan ve kendi çıkarımımızdır."
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 7, /829
Senetler:
1. Ebu Hafs Ömer b. Hattab el-Adevî (Ömer b. Hattab b. Nüfeyl b. Abdüluzza)
2. Ebu Bekir Muhammed b. Şihab ez-Zührî (Muhammed b. Müslim b. Ubeydullah b. Abdullah b. Şihab)
3. Yunus b. Yezid el-Eyli (Yunus b. Yezid b. Mişkan)
4. Abdullah b. Vehb el-Kuraşî (Abdullah b. Vehb b. Müslim)
5. Süleyman b. Davud el-Mehri (Süleyman b. Davud b. Hammad b. Sa'd)
Konular:
Hz. Peygamber, ictihat ve akıl yürütmesi
İctihad
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22856, D003608
Hadis:
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِى شَيْبَةَ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِىٍّ أَنَّ زَيْدَ بْنَ الْحُبَابِ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا سَيْفٌ الْمَكِّىُّ - قَالَ عُثْمَانُ سَيْفُ بْنُ سُلَيْمَانَ - عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ
"أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِيَمِينٍ وَشَاهِدٍ."
Tercemesi:
Bize Osman b. Ebu Şeybe ve Hasan b. Ali, o ikisine Zeyd b. Hubab, ona Seyf el-Mekkî, -Osman (b. Ebu Şeybe) (ravi Seyf'i) Seyf b. Süleyman olarak zikretmiştir- ona Kays b. Sa'd, ona Amr b. Dinar, ona da İbn Abbas; "Hz. Peygamber'in (sav) bir yemin ve bir şahide dayanarak hüküm verdiğini nakletmiştir."
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 21, /834
Senetler:
1. İbn Abbas Abdullah b. Abbas el-Kuraşî (Abdullah b. Abbas b. Abdülmuttalib b. Haşim b. Abdümenaf)
2. Amr b. Dinar el-Cümahî (Amr b. Dinar)
3. Kays b. Sa'd el-Habeşi (Kays b. Sa'd)
4. Ebu Süleyman Seyf b. Ebu Süleyman el-Mahzumi (Seyf b. Süleyman)
5. Ebu Huseyin Zeyd b. Hubab et-Temimi (Zeyd b. Hubab b. Reyyan)
6. Hasan b. Ali el-Hüzeli (Hasan b. Ali b. Muhammed)
Konular:
Yargı, davacı için şahit,
Yargı, davalı için yemin,
Yargı, muhâkeme Usûlü
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22859, D003611
Hadis:
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الإِسْكَنْدَرَانِىُّ حَدَّثَنَا زِيَادٌ - يَعْنِى ابْنَ يُونُسَ - حَدَّثَنِى سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ عَنْ رَبِيعَةَ بِإِسْنَادِ أَبِى مُصْعَبٍ وَمَعْنَاهُ.
[قَالَ سُلَيْمَانُ فَلَقِيتُ سُهَيْلاً فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ مَا أَعْرِفُهُ. فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ رَبِيعَةَ أَخْبَرَنِى بِهِ عَنْكَ. قَالَ فَإِنْ كَانَ رَبِيعَةُ أَخْبَرَكَ عَنِّى فَحَدِّثْ بِهِ عَنْ رَبِيعَةَ عَنِّى.]
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Davud el-İskenderânî, ona Ziyad b. Yunus, ona Süleyman b. Bilal, ona da Rabî'a, Ebu Musab isnadıyla (önceki hadisi) aynı manayla nakletmiştir.
[Süleyman (b. Bilal) şöyle demiştir: Süheyl ile karşılaştım ve ona bu hadisi sordum. Bana bilmiyorum, dedi. Ben de bunu Rabî'a senden naklediyor, deyince eğer Rabî'a bu hadisi benden naklediyorsa sen de Rabîa'nın benden naklettiği hadis olarak naklet, dedi.]
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 21, /834
Senetler:
1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)
2. Ebû Salih es-Semmân (Ebû Sâlih Zekvân b. Abdillâh et-Teymî)
3. Ebu Yezid Süheyl b. Ebu Salih es-Semmân (Süheyl b. Zekvan)
4. Ebu Osman Rabî'a er-Rey (Rabî'a b. Ferrûh)
5. Ebu Muhammed Süleyman b. Bilal el-Kuraşi (Süleyman b. Bilal)
6. Ebu Sellame Ziyad b. Yunus el-Hadrami (Ziyad b. Yunus b. Said b. Sellame)
7. Ebu Abdullah Muhammed b. Ebu Nâciye el-Mehri (Muhammed b. Davud b. Rızk b. Davud)
Konular:
Yargı, muhâkeme Usûlü
Yargı, Şahit ve yemin
Öneri Formu
Hadis Id, No:
22858, D003610
Hadis:
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِى بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ الزُّهْرِىُّ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِىُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِى صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ
"أَنَّ النَّبِىَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ."
[قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَزَادَنِى الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ فِى هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَخْبَرَنِى الشَّافِعِىُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسُهَيْلٍ فَقَالَ أَخْبَرَنِى رَبِيعَةُ - وَهُوَ عِنْدِى ثِقَةٌ - أَنِّى حَدَّثْتُهُ إِيَّاهُ وَلاَ أَحْفَظُهُ.]
[قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَتْ سُهَيْلاً عِلَّةٌ أَذْهَبَتْ بَعْضَ عَقْلِهِ وَنَسِىَ بَعْضَ حَدِيثِهِ فَكَانَ سُهَيْلٌ بَعْدُ يُحَدِّثُهُ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ.]
Tercemesi:
Bize Ebu Musab Ahmed b. Ebu Bekir ez-Zührî, ona (Abdülaziz b. Muhammed ed-Derâverdî), ona Rebî'a b. Ebu Abdurrahman, ona Süheyl b. Ebu Salih, ona da babası (Ebû Salih es-Semmân), ona da Ebu Hureyre şöyle haber vermiştir:
"Hz. Peygamber (sav) yeminle bir şahitle bir konuda hüküm vermiştir."
[Ebû Davud şöyle devam etmiştir: Rebi' b. Süleyman el-Müezzin bu hadis konusunda şunları eklemiştir. Bana Şafiî, Abdülaziz'den şöyle nakletmiştir. Bu hadisi Süheyl'e naklettiğimde şöyle dedi. Bana Rabî'a -ki bana göre güvenilir bir ravidir- benim bu hadisi ona naklettiğimi haber verdi, ancak ben hatırlayamadım.]
[Abdülaziz şöyle demiştir: Süheyl'e bir hastalık isabet etmiş, aklının bir kısmı gitmiş ve bazı hadisleri unutmuştu. Süheyl, bu hadisi daha sonra Rabî'a'dan, o da babasından diyerek naklederdi.]
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Ebû Davud, Sünen-i Ebu Davud, Akdiye 21, /834
Senetler:
1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)
2. Ebû Salih es-Semmân (Ebû Sâlih Zekvân b. Abdillâh et-Teymî)
3. Ebu Yezid Süheyl b. Ebu Salih es-Semmân (Süheyl b. Zekvan)
4. Ebu Osman Rabî'a er-Rey (Rabî'a b. Ferrûh)
5. Ebu Muhammed Abdülaziz b. Muhammed ed-Derâverdî (Abdülaziz b. Muhammed b. Ubeyd b. Ebu Ubeyd)
6. Ahmed b. Ebu Bekir el-Kuraşî (Ahmed b. Kasım b. Haris b. Zürare)
Konular:
Hadis rivayeti, Ravi tenkidi, muhalefet
Hadis, hadis tenkidine örnekler
Yargı, muhâkeme Usûlü
Giriş