حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، حَدَّثَنَا كَهْمَس ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ عَنِ ابْنِ الأحمس ، قَالَ : قُلْتُ لأَبِي ذَرٍّ : حدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْك ، عَنْ نَبِيِّ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : هَاتِ ، إنِّي لاَ إخَالُنِي أَنْ أَكْذِبَ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ إذْ سَمِعْته مِنْهُ ، قَالَ : قُلْتُ : ذَكَرْت ثَلاَثَةٌ يُحِبُّهُمَ اللَّهُ ، قَالَ : سَمِعْتُهُ وَقُلْته ، أَمَّا الَّذِي يُحِبُّ اللَّهُ , فَرَجُلٌ لَقِيَ فِئَةً فَانْكَشَفَتْ فِئَةٌ , فَقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ حَتَّى يُقْتَلَ ، أَوْ يَفْتَحَ اللَّهُ لَهُ وَرَجُلٌ أَسْرَى مَعَ قَوْمٍ حَتَّى يحبوا أن يمسوا الأَرْضَ , فَنَزَلُوا , فَقَامَ يُصَلِّي حَتَّى أَيْقَظَهُمْ بِرَحِيلِهِمْ , وَرَجُلٌ كَانَ لَهُ جَارُ سُوءٍ فَصَبَرَ عَلَى أَذَاهُ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19701, 10/263

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ مُجَالَدٍ ، عَنِ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، قَالَ : إنَّ الشُّهَدَاءَ ذُكِرُوا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ، قَالَ : فَقَالَ عُمَرُ لِلْقَوْمِ : مَا تَرَوْنَ الشُّهَدَاءَ ؟ قَالَ الْقَوْمُ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ، هُمْ مِمَّنْ يُقْتَلُ فِي هَذِهِ الْمَغَازِي ، قَالَ : فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ : إنَّ شُهَدَاءَكُمْ إذًا لَكَثِيرٌ ، إِنِّي أُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ : إنَّ الشُّجَاعَةَ وَالْجُبْنَ غَرَائِزُ فِي النَّاسِ يَضَعُهَا اللَّهُ حَيْثُ يَشَاءُ فَالشُّجَاعُ يُقَاتِلُ مِنْ وَرَاءِ مَنْ لاَ يُبَالِي أَنْ لاَ يَؤُوبَ إلَى أَهْلِهِ ، وَالْجَبَانُ فَارٌّ عَنْ خَلِيلَتِهِ , وَلَكِنَّ الشَّهِيدَ مَنِ احْتَسَبَ بِنَفْسِهِ ، وَالْمُهَاجِرَ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُ وَالْمُسْلِمَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19868, 10/348

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ نُمَيْرٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ ، قَالَ : حدَّثَنِي قَيْسُ بْن بِشْرٍ التَّغْلِبِيُّ ، قَالَ : كَانَ أَبِي جَلِيسًا لأَبِي الدَّرْدَاءِ بِدِمَشْقَ , وَكَانَ بِدِمَشْقَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، يُقَالَ لَهُ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ مِنَ الأَنْصَارِ , وَكَانَ الرَّجُلُ مُتَوَحِّدًا ، قَلَّمَا يُجَالِسُ النَّاسَ ، إنَّمَا هُوَ يُصَلِّي فَإِذَا انْصَرَفَ , فَإِنَّمَا هُوَ تَسْبِيحٌ وَتَهْلِيلٌ , حَتَّى يَأْتِيَ أَهْلَهُ , فَمَرَّ بِنَا ذَاتَ يَوْمٍ وَنَحْنُ عِنْدَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَسَلَّمَ ، فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا ، وَلاَ تَضُرُّك ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : الْمُنْفِقُ عَلَى الْخَيْلِ فِي سَبِيلِ اللهِ ، كَبَاسِطِ يَدَيْهِ بِالصَّدَقَةِ لاَ يَقْبِضُهَا ، ثُمَّ مَرَّ بِنَا يَوْمًا آخَرَ فَسَلَّمَ ، فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءَ : كَلِمَةٌ تَنْفَعُنَا وَلاَ تَضُرُّكَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إنَّكُمْ قَادِمُونَ عَلَى إخْوَانِكُمْ فَأَصْلِحُوا رِحَالَكُمْ وَأَصْلِحُوا لِبَاسَكُمْ حَتَّى تَكُونُوا كَأَنَّكُمْ شَامَةً فِي النَّاسِ , فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْفُحْشَ وَالتَّفَحُّشَ.

Abdullah b. Numeyr, ona Hişâm b. Sa’d, ona Kays b. Bişr et-Taglibî Şöyle demiştir: Babam, Şam’da Ebu Derdâ’nın sohbet arkadaşlarından biriydi. Şam’da, insanlardan uzak duran, kimseyle pek oturup kalkmayan, İbn Hanzaliye isminde, Ensar'dan bir sahabi vardı. Bu adam, (Namazdan namaza camiye gelip) namazı kılıp tesbihatını yaptıktan sonra ailesinin yanına (evine) giderdi. Bir gün, biz Ebu Derdâ’nın yanında otururken yanımızdan geçti ve selam verdi. Ebu Derdâ ona “Bize faydası olan, sana da zararı olmayacak bir söz söylesen ya” dedi. O da “Rasulullah (sav) şöyle buyurdu” dedi: "Allah yolunda (cihad için) atlara harcama yapan kimse, sadaka dağıtırken ellerini açmış da bir türlü kapatmayan (kesintisiz sadaka veren) kimse gibidir." Bir başka gün yine yanımızdan geçti, selam verdi. Ebu Derdâ ona “Bize faydası olan, sana da zararı olmayacak bir söz söylesen ya” dedi. O da “Rasulullah (sav) şöyle buyurdu” dedi: "Siz, kardeşlerinizin yanına (başka Müslümanların bulunduğu beldelere) gidiyorsunuz. Öyleyse bineğinizin eyerini düzgün tutun (yolculuk hâlinizi düzene koyun), elbisenizi de güzelce düzeltin ki insanlar arasında bir ben gibi (göze hoş gelen, tertipli bir iz) olasınız. Zira Allah, çirkin sözü ve çirkin davranışı sevmez."

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19873, 10/351

انا نبي السيف

Açıklama: Mana açısından görece benzer bir hadis bulunmaktadır.

• İbn Ebî Şeybe Edebiyatımızda İslâmî Kaynaklı Sözler Mevzu Hadis 4, /40
• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19747, 10/286

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِىء ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ , قَالَ : حدَّثَنَا شُرَحْبِيلَ بن شَرِيكُ الْمَعَافِرِيُّ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : لَغَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللهِ ، أَوْ رَوْحَةٌ خَيْرٌ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَغَرَبَتْ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19651, 10/229

حَدَّثَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ ، أَخْبَرَنَا مُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ يَرْفَعُ الْحَدِيثَ ، قَالَ : ثَلاَثَةٌ يَضْحَكُ اللَّهُ إلَيْهِمْ : الرَّجُلُ إذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يُصَلِّي ، وَالْقَوْمُ إذَا صَفُّوا فِي الصَّلاَةِ ، وَالْقَوْمُ إذَا صَفُّوا فِي قِتَالِ الْعَدُوِّ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19663, 10/236

حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عُثْمَانَ ، عَنْ أَبِي الْعَوَامّ ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ أَنَّهُ أَقَامَ عَنِ الْجِهَادِ عَامًا وَاحِدًا , فَقَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ : {انْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالاَ} فَغَزَا مِنْ عَامِهِ ، وَقَالَ : مَا رَأَيْت فِي هَذِهِ الآيَةِ مِنْ رُخْصَةٍ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19713, 10/271

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُفَضَّلٍ ، عَنْ مُغِيرَةَ بْنِ حَبِيبٍ ، قَالَ : سَأَلَتْ سَالِمًا عَنِ الْمُبَارَزَةِ فَأَكَبَّ هُنَيْهَةً ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ، فَقَالَ : إنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19816, 10/319

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ ، عَنْ زَائِدَةَ ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ ، عَنِ الأَعْرَجِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : مَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِ اللهِ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللهِ , وَتَنْجِيزًا لِمَوْعُودِ اللهِ فَهُوَ مِثْلُ الصَّائِمِ الْقَائِمِ حَتَّى يَرْجِعَ إلَى أَهْلِهِ ، أَوْ مِنْ حَيْثُ خَرَجَ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19854, 10/340

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنِ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : الْغَالِبُ فِي سَبِيلِ اللهِ أَفْضَلُ مِنَ الْمَقْتُولِ. كَمَل كِتَابُ الْجِهَادِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ حَقَّ حَمْدِهِ.

• İbn Ebî Şeybe Musannef-i İbn Ebû Şeybe Fazlü'l-Cihad 19915, 10/370