Bize Muhammed b. Hasan b. Kuteybe, ona Harmele b. Yahya, ona (Abdullah) b. Vehb, ona Yunus (b. Yezid), ona İbn Şihab (ez-Zührî), ona Ebu İdris el-Havlânî, ona da Ebu Hureyre ve Ebu Said el-Hudrî, Hz. Peygamber'in (sav) şöyle buyurduğunu haber vermişlerdir:
"Abdest alan kişi burnunu iyice temizlesin. Taşla taharetlenen kişi (kullandığın taşın sayısını) tek yapsın."
[Ebu Hatim şöyle demiştir: İntinsar, burundan su çıkarmak (sümkürmek) demektir. İstinşak ise, burna su çekmektir. Hz. Peygamber (sav) 'Kim abdest alırsa burnunu iyice temizlesin (sümkürsün)' sözüyle, burna su çekmeyi de kastetmiştir. Başlangıç olan burna su çekme işinin yerine sonra yapılan sümkürmeyi getirdi. Çünkü burnu sümkürmek ancak burna su çekmekle mümkündür. İsticmar ise temizlenmektir. Yani (tuvalet sonrası) vücuttan pislik çıkan iki yerin pisliğini gidermektir.]
Öneri Formu
Hadis Id, No:
288964, İHS001438-2
Hadis:
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ قُتَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، وَأَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولَانِ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
"مَنْ تَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْثِرْ، وَمَنِ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ."
[قَالَ أَبُو حَاتِمٍ: الِاسْتِنْثَارُ، هُوَ إِخْرَاجُ الْمَاءِ مِنَ الْأَنْفِ، وَالِاسْتِنْشَاقُ: إِدْخَالُهُ فِيهِ. فَقَوْلُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: ’مَنْ تَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْثِرْ’: أَرَادَ فَلْيَسْتَنْشِقْ. فَأَوْقَعَ اسْمَ الْبِدَايَةِ الَّذِي هُوَ الِاسْتِنْشَاقُ عَلَى النِّهَايَةِ الَّذِي هُوَ الِاسْتِنْثَارُ، لِأَنَّهُ لَا يُوجَدُ الِاسْتِنْثَارُ إِلَّا بِتَقَدُّمِ الِاسْتِنْشَاقِ لَهُ. وَالِاسْتِجْمَارُ: هُوَ الِاسْتِطَابَةُ، وَهُوَ إِزَالَةُ النَّجَاسَةِ عَنِ الْمَخْرَجَيْنِ.]
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Hasan b. Kuteybe, ona Harmele b. Yahya, ona (Abdullah) b. Vehb, ona Yunus (b. Yezid), ona İbn Şihab (ez-Zührî), ona Ebu İdris el-Havlânî, ona da Ebu Hureyre ve Ebu Said el-Hudrî, Hz. Peygamber'in (sav) şöyle buyurduğunu haber vermişlerdir:
"Abdest alan kişi burnunu iyice temizlesin. Taşla taharetlenen kişi (kullandığın taşın sayısını) tek yapsın."
[Ebu Hatim şöyle demiştir: İntinsar, burundan su çıkarmak (sümkürmek) demektir. İstinşak ise, burna su çekmektir. Hz. Peygamber (sav) 'Kim abdest alırsa burnunu iyice temizlesin (sümkürsün)' sözüyle, burna su çekmeyi de kastetmiştir. Başlangıç olan burna su çekme işinin yerine sonra yapılan sümkürmeyi getirdi. Çünkü burnu sümkürmek ancak burna su çekmekle mümkündür. İsticmar ise temizlenmektir. Yani (tuvalet sonrası) vücuttan pislik çıkan iki yerin pisliğini gidermektir.]
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Hibban, Sahih-i İbn Hibban, Tahâret 1438, 4/286
Senetler:
1. Ebu Said el-Hudrî (Sa'd b. Malik b. Sinan b. Sa'lebe b. Ebcer)
2. Ebu İdris el-Havlanî (Aizullah b. Abdullah b. Amr)
3. Ebu Bekir Muhammed b. Şihab ez-Zührî (Muhammed b. Müslim b. Ubeydullah b. Abdullah b. Şihab)
4. Yunus b. Yezid el-Eyli (Yunus b. Yezid b. Mişkan)
5. Abdullah b. Vehb el-Kuraşî (Abdullah b. Vehb b. Müslim)
6. Ebu Hafs Harmele b. Yahya et-Tücibi (Harmele b. Yahya b. Abdullah)
7. Ebu Abbas Muhammed b. Hasan b. Kuteybe el-Lahmî (Muhammed b. Hasan b. Kuteybe b. Ziyade b. Tufeyl)
Konular:
Abdest, buruna su verip sümkürmek
İstinca, istincada taş ile, taş adedi vasfı vs
Öneri Formu
Hadis Id, No:
229965, İHS001114
Hadis:
1114 - أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ خُزَيْمَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، قَالَ: أَخْبَرَنِي رَبِيعَةُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَرْوَانَ، عَنْ بُسْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: «مَنْ مَسَّ فَرْجَهُ، فَلْيَتَوَضَّأْ»،،
قَالَ عُرْوَةُ: فَسَأَلْتُ بُسْرَةَ، فَصَدَّقَتْهُ.
Tercemesi:
Bize Muhammed b. İshak b. Huzeyme, ona Muhammed b. Rafi', ona İbn Ebu Füdeyk, ona Rabiatü b. Osman, ona Hişam b. Urve, ona babası, ona Büsre'nin (r.anha) rivayet ettiğine göre Rasulullah (sav) şöyle buyurmuştur:
"Kim avret mahalline (ferc) dokunursa, abdest alsın."
Urve, ' Büsre'ye sordum o da (rivayeti) doğruladı' dedi.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Hibban, Sahih-i İbn Hibban, Tahâret 1114, 3/398
Senetler:
1. Büsre bt. Safvan el-Esediyye (Büsre bt. Safvan b. Nevfel b. Esed)
Konular:
Abdest, bozan şeyler
Abdest, tenasul uzvuna dokunmak nedeniyle
Öneri Formu
Hadis Id, No:
229963, İHS001112
Hadis:
1112 - أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِدْرِيسَ الْأَنْصَارِيُّ، قَالَ: أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، يَقُولُ: دَخَلْتُ عَلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ فَذَكَرْنَا مَا يَكُونُ مِنْهُ الْوُضُوءُ، فَقَالَ مَرْوَانُ: أَخْبَرَتْنِي بُسْرَةُ بِنْتُ صَفْوَانَ، أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: "إِذَا مَسَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ، فَلْيَتَوَضَّأْ".
قَالَ أَبُو حَاتِمٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: عَائِذٌ بِاللَّهِ أَنْ نَحْتَجَّ بِخَبَرٍ رَوَاهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ وَذَوُوهُ فِي شَيْءٍ مِنْ كُتُبِنَا، لَأَنَّا لَا نَسْتَحِلُّ الِاحْتِجَاجَ بِغَيْرِ الصَّحِيحِ مِنْ سَائِرِ الْأَخْبَارِ، وَإِنْ وَافَقَ ذَلِكَ مَذْهَبَنَا، وَلَا نَعْتَمِدُ مِنَ الْمَذَاهِبِ إِلَّا عَلَى الْمُنْتَزَعِ مِنَ الْآثَارِ، وَإِنْ خَالَفَ ذَلِكَ قَوْلَ أَئِمَّتِنَا، وَأَمَّا خَبَرُ بُسْرَةَ الَّذِي ذَكَرْنَاهُ، فَإِنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ سَمِعَهُ مِنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ بُسْرَةَ، فَلَمْ يُقْنِعْهُ ذَلِكَ حَتَّى بَعَثَ مَرْوَانُ شُرْطِيًّا لَهُ إِلَى بُسْرَةَ فَسَأَلَهَا، ثُمَّ آتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِمِثْلِ مَا قَالَتْ بُسْرَةُ، فَسَمِعَهُ عُرْوَةُ ثَانِيًا عَنِ الشُّرْطِيِّ، عَنْ بُسْرَةَ، ثُمَّ لَمْ يُقْنِعْهُ ذَلِكَ حَتَّى ذَهَبَ إِلَى بُسْرَةَ فَسَمِعَ مِنْهَا، فَالْخَبَرُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ بُسْرَةَ مُتَّصِلٌ لَيْسَ بِمُنْقَطِعٍ، وَصَارَ مَرْوَانُ وَالشُّرْطِيُّ كَأَنَّهُمَا عَارِيَتَانِ يَسْقُطَانِ مِنَ الْإِسْنَادِ.
Tercemesi:
Bize Hüseyin b. İdris el-Ensarî, ona Ahmed b. Ebu Bekir, ona Malik, ona Abdullah b. Ebu Bekir b. Muhammed b. Amr b. Hazm, ona Urve b. Zübeyr şöyle rivayet etmiştir: Mervan b. Hakem'in yanına geldim ve abdeseti gerektiren şeylerden bahsettik. Mervan, 'Büsre bt. Safvan Rasulullah'ın (sav) "sizden birisi tenasül organına dokunduğunda abdest alsın" dediğini haber verdi' dedi.
Ebu Hatim (ra) şöyle dedi: Kitaplarımızda bir konuda Mervan b. Hakem'in ve yakınlarının ravisi olduğu haberle ihticac etmekten Allah'a sığınırım. Söz konusu haber görüşümüze uygun olsa da haberler içinde sahih haberin dışındakilerle delil getirmeyi helal saymıyoruz (doğru bulmuyoruz).Başka görüşlere itimad edemeyiz, imamlarımızın görüşlerine aykırı dahi olsa eserlerden (rivayet) elde edileni ancak dikkate alırız.
Büsre'nin zikrettiğimiz hadisine gelince, Urve b. Zübeyr onu Büsre'den, Mervan b. Hakem vasıtasıyla işitmiştir. Bu ise Mervan'ın, Büsre'ye bir polis (görevli) gönderip sorduruncaya kadar Urve'yi ikna etmedi. Sonra görevli gelip Büsre'nin aktardıklarının benzerini haber verdi. Urve görevliden, ikinci defa onu Büsre'den rivayet edildiğini işitti. Bu durum da onu ikna etmeyince kendisi bu defa bizzat Büsre'ye gitti ve haberi ondan dinledi. Urve'nin Büsre'den aktardığı habere gelince o munkatı değil muttasıldır. Bu araştırma sonunda artık Mervan ve görevli senetten düşerek yok sayılmış gibi oldular.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Hibban, Sahih-i İbn Hibban, Tahâret 1112, 3/396
Senetler:
1. Büsre bt. Safvan el-Esediyye (Büsre bt. Safvan b. Nevfel b. Esed)
Konular:
Abdest, abdestin bozulması
Abdest, abdestin yenilenmesi
Abdest, tenasul uzvuna dokunmak nedeniyle
Öneri Formu
Hadis Id, No:
230526, İHS001422
Hadis:
1422 - أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْمُثَنَّى، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ سِنَانٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ هِلَالٍ الْأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ:"لَا يَقْعُدِ الرَّجُلَانِ عَلَى الْغَائِطِ يَتَحَدَّثَانِ، يَرَى كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَوْرَةَ صَاحِبِهِ، فَإِنَّ اللَّهَ يَمْقُتُ عَلَى ذَلِكَ".
Tercemesi:
Bize Ahmed b. Ali el-Müsennâ, ona Muhammed b. Ebu Kesir el-Mukaddimî,ona İsmail b. Sinan, ona İkrime b. Ammar, ona Yahya b. Ebu Kesîr, ona İyaz b. Hilal el-Ensârî, ona da Ebu Said el-Hudrî (ra), Rasulullah'tan (sav) şöyle rivayet etmiştir:
"İki kişi konuşurlarken ihtiyacını gidermek için tuvalete oturmasın. Her biri arkadaşının avretini görür. Allah (cc) da buna çok kızar."
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Hibban, Sahih-i İbn Hibban, Tahâret 1422, 4/270
Senetler:
1. Ebu Said el-Hudrî (Sa'd b. Malik b. Sinan b. Sa'lebe b. Ebcer)
Konular:
Tesettür, Avret, başkasına göstermek
Tesettür, erkek erkeğin avretine bakmamalı
Tuvalet, konuşarak, birlikte