Bize Abdullah b. Numeyr, ona Sufyân, ona Seleme b. Kuheyl, ona Ebu Ze'râ, ona da Abdullah (İbn Mes‘ûd) şöyle rivayet etmiştir:
Yanında Deccâl'dan bahsedildiğinde Abdullah “Ey insanlar! Deccal ortaya çıktığında siz üç gruba ayrılacaksınız. Bir grup ona tâbi olacak, bir grup babalarının yurdu olan pelin otlarının (şîh) yetiştiği yerlere kaçacak, bir grup da Fırat kıyısında ona karşı savaşacak. Sonra onlar birbiri ile savaşırken, müminler Şam’ın batı tarafında toplanır ve içinde al bir atın ya da ala bir atın üzerinde bir süvarinin bulunduğu bir keşif birliği gönderirler. Bu birlik (Deccâl’in adamlarıyla) karşılaşır, hepsi öldürülür, içlerinden bir tek kişi bile geri dönmez” dedi. [Seleme der ki: Bana Ebu Sadık, ona Rebîa b. Nâcid, ona da Abdullah “O at al bir attı” dedi.] Sonra Abdullah “Ehli kitaptan (bazıları) İsa b. Meryem’in ineceğini ve Deccalı öldüreceğini iddia eder” dedi. [Ebu Ze'râ “Ben Abdullah’tan ehli kitaptan aktarılmış bundan başka bir haber işitmedim” demiştir.] Abdullah devamla “Sonra Yecüc ve Mecüc çıkar, yeryüzünde eğleşirler, bozgunculuk yaparlar” dedi ardından "{وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ} (Nihayet Ye'cüc ile Me'cüc'ün önü açılır) ve onlar her dere ve tepeden boşanırlar." (Enbiyâ, 21/96) ayetini okudu.
(Abdullah b. Mesud) şöyle devam etti: Sonra Allah onların üzerine, tıpkı şu kurtçuk gibi bir hayvan (dabbe) gönderir. Bu dabbe onların kulaklarına ve burunlarına girer ve onlar bu sebeple ölürler. Ardından cesetlerinin kokusu yeryüzünü sarar. Bunun üzerine insanlar Allah’a yalvarır. Allah da üzerlerine bir yağmur gönderir, bu yağmur yeryüzünü onlardan temizler. Sonra Allah, dondurucu bir rüzgâr (zemherîr) gönderir. Bu rüzgâr, yeryüzünde müminlerden sağ olan kimse bırakmayıp hepsini öldürür. Ardından kıyamet, yeryüzündeki en kötü insanların üzerine kopar.
(Abdullah b. Mesud) şöyle devam etti: Sonra gök ile yer arasında bir melek sûr ile ayağa kalkar ve sûra üfler. [sur (üflenip ses çıkan) bir boynuzdur.] Göklerde ve yerde bulunan canlılardan, Allah’ın diledikleri hariç, hepsi ölür. İki üfleme arasında Allah’ın dilediği kadar bir zaman geçer. Allah, Arş’ın altından erkek menisi gibi bir su indirir. Yeryüzünde Âdemoğlundan yaratılmış hiçbir varlık yoktur ki, ondan (yani insanın aslından) bir parça bulunmasın. Bu suyla insanların etlerini ve bedenlerini yerden bitki gibi bitirir. Sonra Abdullah "{وَاللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَسُقْنَاهُ إِلَى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنَا بِهِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا كَذَلِكَ النُّشُورُ} Allah, rüzgârları gönderendir. Onlar da bulutları hareket ettirir. Biz de bulutları ölü bir toprağa sürer ve onunla ölümünden sonra yeryüzünü diriltiriz. İşte ölümden sonra diriliş de böyledir." (Fatır, 35/9) ayetini okudu. Sonra melek sema ile yer arasında (ikinci defa) sûra üfler. Her bir can, kendi bedenine gidip ona girer. İnsanlar kalkarlar, tek bir adamın dirilişi gibi (aynı anda) dirilir, Âlemlerin Rabbinin huzurunda dururlar.
(Abdullah b. Mesud) şöyle devam etti: Sonra Allah, mahlûkata tecelli eder, onların karşısına çıkar. Allah’tan başka bir şeye kulluk eden kişinin karşısına da, kulluk ettiği o şey (put veya sahte ilah) çıkar ve o da ona tâbi olur. Önce Yahudilere gelir, Allah onlara “Kime kulluk ettiniz?” diye sorar. Onlar “Üzeyir’e kulluk ettik” derler. Allah onlara “su (içmek) hoşunuza gider mi?” Onlar “Evet” derler. Allah onlara cehennemi, serap (çöldeki vaha) gibi gösterir. Ardından Abdullah "{وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكَافِرِينَ عَرْضًا} O gün cehennemi kâfirlere apaçık arz ederiz." (Kehf, 18/100) ayetini okur. Sonra Hristiyanlar gelir, Allah onlara “Kime kulluk ettiniz?” diye sorar. Onlar “Mesih’e kulluk ettik” derler. Allah onlara “su (içmek) hoşunuza gider mi?” Onlar “Evet” derler. Allah onlara cehennemi, serap (çöldeki vaha) gibi gösterir. Daha sonra Müşrikler için de aynı durum gerçekleşir. Ardından Abdullah "{وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ} Durdurun, tutuklayın onları! Çünkü onlar yaptıklarından hesaba çekilecekler." (Sâffât, 37/24) ayetini okudu. Sonra Müslümanlar gelir ve Allah onlara “Kime kulluk ettiniz?” diye sorar. Onlar “Allah’a ibadet ettik. O’na hiçbir şeyi ortak koşmadık” der. Allah “Rabbinizi tanıyor musunuz?” diye sorar. Onlar “O yücedir, eğer kendisini tanıtırsa tanırız” derler. Bunun üzerine Allah (celâl tecellisiyle) baldırını açar ve herkes Allah’a secdeye kapanır. Ancak münafıkların sırtı düz bir levha gibi olur, içlerinde kancalar (çiviler) varmış gibi (secde edemezler). Allah onlara “Siz sağlamken secdeye çağrılıyordunuz da secde etmiyordunuz!” der.
Sonra Allah, sıratın cehennem üzerine kurulmasını emreder. İnsanlar amellerine göre grup grup geçerler. İlk geçenler şimşek gibi, sonrakiler rüzgâr gibi, ondan sonrakiler kuş gibi, daha sonrakiler hayvanlar gibi, ardından gelenler yürüyerek, onların ardından gelenler emekleyerek geçerler. En son geçen adam da sürünerek geçmeye çalışır ve “Geçmem ne kadar uzun sürdü” der. Kendisine “Hayır, amelin seni geciktirdi” denilir. Sonra Allah, şefaate izin verir. Kıyamet gününün ilk şefaatçisi Ruhü’l-Kudüs Cebrâil olur. Sonra Allah’ın dostu İbrâhim, sonra Mûsâ veya Îsâ [hangisi olduğu konusunda ravi şüphe etmiştir] sonra sizin Peygamberiniz (sav) dördüncü olarak kalkar. O’ndan sonra, O’nun şefaat ettiği yerde kimse şefaat edemez. Burası Allah’ın "{عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا} Umarım Rabbin seni övgüye değer bir makama (Makam-ı Mahmud'a) gönderir." diye bahsettir Makam-ı Mahmud'dur.
Sonra her nefis (can), cehennemdeki bir eve ya da cennetteki bir eve bakar. İşte bu, hasret (pişmanlık) günüdür. Cehennemlikler, cennetteki evlerine bakar, onlara “Eğer amel etseydiniz (sizin olurdu)” denilir. Böylece onlara pişmanlık çöker. Cennetlikler de cehennemdeki evlerine bakar ve "{لَوْلاَ أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا لَخَسَفَ بِنَا} Eğer Allah bize lütfetmeseydi biz de helak olurduk!" derler. Sonra melekler, peygamberler, şehitler, salihler ve müminler şefaat eder. Allah da onların şefaatini kabul eder. Sonra Allah "Ben merhametlilerin en merhametlisiyim" buyurur ardından cehennemden, daha önce çıkarılan tüm mahlûklardan daha fazlasını çıkarır ve gönlünde hayır bulunan hiç kimseyi orada bırakmaz. Ardından Abdullah "{مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ} Sizi Sekar’a (cehenneme) sokan nedir?" (Müddessir, 74/42) ayetini okudu ve dört şeyi saydı: "{قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتَانَا الْيَقِينُ فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِينَ} Namaz kılanlardan değildik, yoksulu doyurmazdık, batıla dalanlarla beraber dalardık, din gününü yalanlardık. Kesin ölüm bize gelinceye kadar böyle yaşadık. Artık şefaatçilerin şefaati onlara fayda vermez." (Müddessir, 74/43-48).
Sonra Abdullah şöyle dedi: Sizce şu (cehennemlik) kimselerde hayır var mı? İçlerinde hayır bulunan hiç kimse orada bırakılmaz. Fakat Allah, oradan hiç kimseyi çıkarmak istemediğinde onların yüzlerini ve renklerini değiştirir. Derken müminlerden bir adam gelir ve “(cehennemdekilere şefaat etmek isteyerek) ey Rabbim!” der. Allah “Her kim (orada) birini tanıyorsa çıkarsın” buyurur. Bunun üzerine adam gelir, bakar ama hiç kimseyi tanımaz. (Cehennemden) bir adam ona “Ey falanca, ben filanca adamım” der, ama adam “Ben seni tanımıyorum” der. İşte o anda (cehennemlikler) "Rabbimiz! Bizi buradan çıkar. Eğer yine dönersek (aynı suça), biz gerçekten zalimleriz" derler. (Mü’minûn, 23/107). Bunun üzerine (Allah) "Alçalmış olarak içinde kalın ve benimle konuşmayın" buyurur. (Mü’minûn 23/108) İbn Mes‘ûd der ki: Allah bunu söyleyince, cehennem üzerlerine kapanır ve onlardan artık hiç kimse çıkmaz.
Öneri Formu
Hadis Id, No:
129878, MŞ38792
Hadis:
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ نُمَيْرٍ , قَالَ : حدَّثَنَا سُفْيَانُ ، قَالَ : حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ ، عَنْ أَبِي الزَّعْرَاءِ ، عَنْ عَبْدِ اللهِ ، أَنَّهُ ذُكِرَ عِنْدَهُ الدَّجَّالَ ، فَقَالَ عَبْدُ اللهِ : تَفْتَرِقُونَ أَيُّهَا النَّاسُ لِخُرُوجِهِ ثَلاَثَ فِرَقٍ : فِرْقَةٌ تَتْبَعُهُ ، وَفِرْقَةٌ تَلْحَقُ بِأَرْضِ آبَائِهَا بِمَنَابِتِ الشِّيحِ ، وَفِرْقَةٌ تَأْخُذُ شَطَّ هَذَا الْفُرَاتِ فَيُقَاتِلُهُمْ وَيُقَاتِلُونَهُ حَتَّى يَجْتَمِعَ الْمُؤْمِنُونَ بِغَرْبي الشَّامِ فَيَبْعَثُونَ إلَيْهِ طَلِيعَةً فِيهِمْ فَارِسٌ عَلَى فَرَسٍ أَشْقَرَ ، أَوْ فَرَسٍ أَبْلَقَ ، فَيُقْتَلُونَ لاَ يَرْجِعُ مِنْهُمْ بَشَرٌ. قَالَ سَلَمَةُ : فَحَدَّثَنِي أَبُو صَادِقٍ ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ نَاجِدٍ ، أَنَّ عَبْدَ اللهِ ، قَالَ : فَرَسٌ أَشْقَرُ.
ثُمَّ قَالَ عَبْدُ اللهِ : وَيَزْعُمُ أَهْلُ الْكِتَابِ ، أَنَّ الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ يَنْزِلُ فَيَقْتُلُهُ ، قَالَ أَبُو الزَّعْرَاءِ : مَا سَمِعْت عَبْدَ اللهِ يَذْكُرُ عَنْ أَهْلِ الْكِتَابِ حَدِيثًا غَيْرَ هَذَا. قَالَ : ثُمَّ يَخْرُجُ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ فَيَمْرَحُونَ فِي الأَرْضِ فَيُفْسِدُونَ فِيهَا ، ثُمَّ قَرَأَ عبد الله : {وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ} قَالَ : ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ دَابَّةً مِثْلَ هَذَا النَّغْفِ فَتَلِجُ فِي أَسْمَاعِهِمْ وَمَنَاخِرِهِمْ فَيَمُوتُونَ مِنْهَا ، قَالَ : فَتَنْتُنُ الأَرْضُ مِنْهُمْ فَيُجْأَرُ إِلَى اللهِ , فَيُرْسِلُ عَلَيْهِمْ مَاءً فَيُطَهِّرُ الله الأَرْضَ مِنْهُمْ ، ثُمَّ قَالَ : يُرْسِلُ اللَّهُ رِيحًا زَمْهَرِيرًا بَارِدَةً ، فَلاَ تَذَرُ عَلَى الأَرْضِ مُؤْمِنًا إِلاَّ كَفَتتهُ تِلْكَ الرِّيحَ ، قَالَ : ثُمَّ تَقُومُ السَّاعَةُ عَلَى شِرَارِ النَّاسِ. قَالَ : ثُمَّ يَقُومُ مَلَكٌ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ بِالصُّورِ فَيَنْفُخُ فِيهِ ، قَالَ : وَالصُّورُ قَرْنٌ ، قَالَ : فَلاَ يَبْقَى خَلْقُ للهِ فِي السَّمَاءِ وَلاَ فِي الأَرْضِ إِلاَّ مَاتَ إِلاَّ مَا شَاءَ رَبُّك ، قَالَ : ثُمَّ يَكُونُ بَيْنَ النَّفْخَتَيْنِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكُونَ ، قَالَ : فَيَرُشُّ اللَّهُ مَاءً مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ كَمَنِيِّ الرِّجَالِ ، قَالَ : فَلَيْسَ مِنْ ابن آدَمَ خَلْقٌ فِي الأَرْضِ إِلاَّ مِنْهُ شَيْءٌ ، قَالَ : فَتَنْبُتُ أَجْسَادُهُمْ وَلُحْمَانُهُمْ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ كَمَا تُنْبِتُ الأَرْضِ مِنَ الثَّرَى ، ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللهِ : {وَاللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَسُقْنَاهُ إِلَى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنَا بِهِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا كَذَلِكَ النُّشُورُ} قَالَ : ثُمَّ يَقُومُ مَلَكٌ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ بِالصُّورِ فَيَنْفُخُ فِيهِ ، قَالَ : فَتَنْطَلِقُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَى جَسَدِهَا فَتَدْخُلُ فِيهِ ، قَالَ : ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُحَيُّونَ حياة رَجُلٍ وَاحِدٍ قِيَامًا لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ثُمَّ يَتَمَثَّلُ اللَّهُ لِلْخَلْقِ فَيَلْقَاهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنَ الْخَلْقِ مِمَّنْ يَعْبُدُ مِنْ دُونِ اللهِ شَيْئًا إِلاَّ وَهُوَ مَرْفُوعٌ لَهُ يَتْبَعُهُ فَيَلْقَى الْيَهُودَ فَيَقُولُ : مَنْ تَعْبُدُونَ ؟ فَيَقُولُونَ : نَعْبُدُ عُزَيْرًا ، فَيَقُولُ : هَلْ يَسُرُّكُمُ الْمَاءُ ، قَالُوا : نَعَمْ ، قَالَ : فَيُرِيهِمْ جَهَنَّمَ وَهِيَ كَهَيْئَةِ السَّرَابِ ، ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللهِ : {وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكَافِرِينَ عَرْضًا}
ثُمَّ يَلْقَى النَّصَارَى فَيَقُولُ : مَنْ تَعْبُدُونَ ؟ قَالُوا : نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ، قَالَ : يَقُولُ : هَلْ يَسُرُّكُمُ الْمَاءُ ، قَالُوا : نَعَمْ ، فَيُرِيهِمْ جَهَنَّمَ وَهِيَ كَهَيْئَةِ السَّرَابِ ، قَالَ : ثُمَّ كَذَلِكَ لِمَنْ كَانَ يَعْبُدُ مِنْ دُونِ اللهِ شَيْئًا ، ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللهِ : {وَقِفُوهُمْ إنَّهُمْ مَسْئُولُونَ}
حَتَّى يَمُرَّ الْمُسْلِمُونَ فَيَقُولُ : مَنْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ : نَعْبُدُ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا ، قَالَ : فَيَقُولُ : هَلْ تَعْرِفُونَ رَبَّكُمْ ؟ فَيَقُولُونَ : سُبْحَانَهُ ، إِذَا إِعْتَرَفَ لَنَا عَرَفْنَاهُ ، قَالَ : فَعِنْدَ ذَلِكَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلاَ يَبْقَى أَحَدٌ إِلاَّ خَرَّ لِلَّهِ سَاجِدًا ، وَيَبْقَى الْمُنَافِقُونَ ظُهُورُهُمْ طَبَقٌ وَاحِدٌ كَأَنَّمَا فِيهَا السَّفَافِيدُ ، قَالَ : فَيَقُولُونَ : قَدْ كُنْتُمْ تُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ وَأَنْتُمْ سَالِمُونَ.وَيَأْمُرُ اللَّهُ بِالصِّرَاطِ فَيُضْرَبُ عَلَى جَهَنَّمَ ، قَالَ : فَيَمُرُّ النَّاسُ زُمَرًا عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ ، أَوَّلُهُمْ كَلَمْحِ الْبَرْقِ ، ثُمَّ كَمَرِّ الرِّيحِ ، ثُمَّ كَمَرِّ الطَّيْرِ ، ثُمَّ كَأَسْرَعِ الْبَهَائِمِ ، ثُمَّ كَذَلِكَ حَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ سَعْيًا ، وَحَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ مَاشِيًا ، وَحَتَّى يَكُونَ آخِرُهُمْ رَجُلٌ يَتَلَبَّطُ عَلَى بَطْنِهِ ، فَيَقُولُ : أَبْطَأْتَ بِي ، فَيَقُولُ : لَمْ أُبْطِئْ ، إنَّمَا أَبْطَأَ بِكَ عَمَلُكَ.
قَالَ : ثُمَّ يَأْذَنُ اللَّهُ بِالشَّفَاعَةِ فَيَكُونُ أَوَّلَ شَافِعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رُوحُ الْقُدُسِ جِبْرِيلُ ، ثُمَّ إبْرَاهِيمُ خَلِيلُ الرَّحْمَن ، ثُمَّ مُوسَى ، أَوْ عِيسَى لاَ أَدْرِي مُوسَى ، أَوْ عِيسَى ، ثُمَّ يَقُومُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَابِعًا لاَ يَشْفَعُ أَحَدٌ بَعْدَهُ فِيمَا شَفَعَ فِيهِ , وَهُوَ الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ : {عَسَى أَنْ يَبْعَثَك رَبُّك مَقَامًا مَحْمُودًا} فَلَيْسَ مِنْ نَفْسٍ إِلاَّ تَنْظُرُ إِلَى بَيْتٍ فِي النَّارِ ، أَوْ بَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ وَهُوَ يَوْمُ الْحَسْرَةِ ، فَيَرَى أَهْلُ النَّارِ الْبَيْتَ الَّذِي فِي الْجَنَّةِ فَيُقَالُ : لَوْ عَمِلْتُمْ فَتَأْخُذُهُم الْحَسْرَةُ وَيَرَى أَهْلُ الْجَنَّةِ الْبَيْتَ الَّذِي فِي الجَنَّةِ فَيَقُولُونَ : {لَوْلاَ أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا لخسف بنا}.
قَالَ : ثُمَّ يَشْفَعُ الْمَلاَئِكَةُ وَالنَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ وَالصَّالِحُونَ وَالْمُؤْمِنُونَ ، فَيُشَفِّعُهُمَ اللَّهُ ، قَالَ : ثُمَّ يَقُولُ : أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ، قَالَ : فَيُخْرِجُ مِنَ النَّارِ أَكْثَرَ مِمَّا أُخْرِجَ مِنْ جَمِيعِ الْخَلْقِ بِرَحْمَتِهِ حَتَّى مَا يَتْرُكُ فِيهَا أَحَدًا فِيهِ خَيْرٌ ، ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللهِ : {مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ} قَالَ : وَجَعَلَ يَعْقِدُ حَتَّى عَدَّ أَرْبَعًا {قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتَانَا الْيَقِينُ فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِينَ}
ثُمَّ قَالَ عَبْدُ اللهِ : أَتَرَوْنَ فِي هَؤُلاَءِ خَيْرًا ، مَا تُرِكَ فِيهَا أَحَدٌ فِيهِ خَيْرٌ ، فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ لاَ يُخْرِجَ مِنْهَا أَحَدًا غَيَّرَ وُجُوهَهُمْ وَأَلْوَانَهُمْ فَيَجِيءُ الرَّجُلُ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَيَقُولُ : يَا رَبِ ، فَيَقُولُ : مَنْ عَرَفَ أَحَدًا فَلْيُخْرِجْهُ ، قَالَ : فَيَجِيءُ فَيَنْظُرُ فَلاَ يَعْرِفُ أَحَدًا ، قَالَ : فَيُنَادِيه الرَّجُلُ : يَا فُلاَنُ ، أَنَا فُلاَنٌ ، فَيَقُولُ مَا أَعْرِفُك ، قَالَ : فَعِنْدَ ذَلِكَ يَقُولُونَ : {رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ} ، قَالَ : فَيَقُولُ عِنْدَ ذَلِكَ : {اخْسَئُوا فِيهَا وَلاَ تُكَلِّمُونَ} قَالَ : فَإذَا قَالَ ذَلِكَ أُطْبِقَتْ عَلَيْهِمْ فَلاَ يَخْرُجُ مِنْهُمْ بَشَرٌ.
Tercemesi:
Bize Abdullah b. Numeyr, ona Sufyân, ona Seleme b. Kuheyl, ona Ebu Ze'râ, ona da Abdullah (İbn Mes‘ûd) şöyle rivayet etmiştir:
Yanında Deccâl'dan bahsedildiğinde Abdullah “Ey insanlar! Deccal ortaya çıktığında siz üç gruba ayrılacaksınız. Bir grup ona tâbi olacak, bir grup babalarının yurdu olan pelin otlarının (şîh) yetiştiği yerlere kaçacak, bir grup da Fırat kıyısında ona karşı savaşacak. Sonra onlar birbiri ile savaşırken, müminler Şam’ın batı tarafında toplanır ve içinde al bir atın ya da ala bir atın üzerinde bir süvarinin bulunduğu bir keşif birliği gönderirler. Bu birlik (Deccâl’in adamlarıyla) karşılaşır, hepsi öldürülür, içlerinden bir tek kişi bile geri dönmez” dedi. [Seleme der ki: Bana Ebu Sadık, ona Rebîa b. Nâcid, ona da Abdullah “O at al bir attı” dedi.] Sonra Abdullah “Ehli kitaptan (bazıları) İsa b. Meryem’in ineceğini ve Deccalı öldüreceğini iddia eder” dedi. [Ebu Ze'râ “Ben Abdullah’tan ehli kitaptan aktarılmış bundan başka bir haber işitmedim” demiştir.] Abdullah devamla “Sonra Yecüc ve Mecüc çıkar, yeryüzünde eğleşirler, bozgunculuk yaparlar” dedi ardından "{وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ} (Nihayet Ye'cüc ile Me'cüc'ün önü açılır) ve onlar her dere ve tepeden boşanırlar." (Enbiyâ, 21/96) ayetini okudu.
(Abdullah b. Mesud) şöyle devam etti: Sonra Allah onların üzerine, tıpkı şu kurtçuk gibi bir hayvan (dabbe) gönderir. Bu dabbe onların kulaklarına ve burunlarına girer ve onlar bu sebeple ölürler. Ardından cesetlerinin kokusu yeryüzünü sarar. Bunun üzerine insanlar Allah’a yalvarır. Allah da üzerlerine bir yağmur gönderir, bu yağmur yeryüzünü onlardan temizler. Sonra Allah, dondurucu bir rüzgâr (zemherîr) gönderir. Bu rüzgâr, yeryüzünde müminlerden sağ olan kimse bırakmayıp hepsini öldürür. Ardından kıyamet, yeryüzündeki en kötü insanların üzerine kopar.
(Abdullah b. Mesud) şöyle devam etti: Sonra gök ile yer arasında bir melek sûr ile ayağa kalkar ve sûra üfler. [sur (üflenip ses çıkan) bir boynuzdur.] Göklerde ve yerde bulunan canlılardan, Allah’ın diledikleri hariç, hepsi ölür. İki üfleme arasında Allah’ın dilediği kadar bir zaman geçer. Allah, Arş’ın altından erkek menisi gibi bir su indirir. Yeryüzünde Âdemoğlundan yaratılmış hiçbir varlık yoktur ki, ondan (yani insanın aslından) bir parça bulunmasın. Bu suyla insanların etlerini ve bedenlerini yerden bitki gibi bitirir. Sonra Abdullah "{وَاللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَسُقْنَاهُ إِلَى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنَا بِهِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا كَذَلِكَ النُّشُورُ} Allah, rüzgârları gönderendir. Onlar da bulutları hareket ettirir. Biz de bulutları ölü bir toprağa sürer ve onunla ölümünden sonra yeryüzünü diriltiriz. İşte ölümden sonra diriliş de böyledir." (Fatır, 35/9) ayetini okudu. Sonra melek sema ile yer arasında (ikinci defa) sûra üfler. Her bir can, kendi bedenine gidip ona girer. İnsanlar kalkarlar, tek bir adamın dirilişi gibi (aynı anda) dirilir, Âlemlerin Rabbinin huzurunda dururlar.
(Abdullah b. Mesud) şöyle devam etti: Sonra Allah, mahlûkata tecelli eder, onların karşısına çıkar. Allah’tan başka bir şeye kulluk eden kişinin karşısına da, kulluk ettiği o şey (put veya sahte ilah) çıkar ve o da ona tâbi olur. Önce Yahudilere gelir, Allah onlara “Kime kulluk ettiniz?” diye sorar. Onlar “Üzeyir’e kulluk ettik” derler. Allah onlara “su (içmek) hoşunuza gider mi?” Onlar “Evet” derler. Allah onlara cehennemi, serap (çöldeki vaha) gibi gösterir. Ardından Abdullah "{وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكَافِرِينَ عَرْضًا} O gün cehennemi kâfirlere apaçık arz ederiz." (Kehf, 18/100) ayetini okur. Sonra Hristiyanlar gelir, Allah onlara “Kime kulluk ettiniz?” diye sorar. Onlar “Mesih’e kulluk ettik” derler. Allah onlara “su (içmek) hoşunuza gider mi?” Onlar “Evet” derler. Allah onlara cehennemi, serap (çöldeki vaha) gibi gösterir. Daha sonra Müşrikler için de aynı durum gerçekleşir. Ardından Abdullah "{وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ} Durdurun, tutuklayın onları! Çünkü onlar yaptıklarından hesaba çekilecekler." (Sâffât, 37/24) ayetini okudu. Sonra Müslümanlar gelir ve Allah onlara “Kime kulluk ettiniz?” diye sorar. Onlar “Allah’a ibadet ettik. O’na hiçbir şeyi ortak koşmadık” der. Allah “Rabbinizi tanıyor musunuz?” diye sorar. Onlar “O yücedir, eğer kendisini tanıtırsa tanırız” derler. Bunun üzerine Allah (celâl tecellisiyle) baldırını açar ve herkes Allah’a secdeye kapanır. Ancak münafıkların sırtı düz bir levha gibi olur, içlerinde kancalar (çiviler) varmış gibi (secde edemezler). Allah onlara “Siz sağlamken secdeye çağrılıyordunuz da secde etmiyordunuz!” der.
Sonra Allah, sıratın cehennem üzerine kurulmasını emreder. İnsanlar amellerine göre grup grup geçerler. İlk geçenler şimşek gibi, sonrakiler rüzgâr gibi, ondan sonrakiler kuş gibi, daha sonrakiler hayvanlar gibi, ardından gelenler yürüyerek, onların ardından gelenler emekleyerek geçerler. En son geçen adam da sürünerek geçmeye çalışır ve “Geçmem ne kadar uzun sürdü” der. Kendisine “Hayır, amelin seni geciktirdi” denilir. Sonra Allah, şefaate izin verir. Kıyamet gününün ilk şefaatçisi Ruhü’l-Kudüs Cebrâil olur. Sonra Allah’ın dostu İbrâhim, sonra Mûsâ veya Îsâ [hangisi olduğu konusunda ravi şüphe etmiştir] sonra sizin Peygamberiniz (sav) dördüncü olarak kalkar. O’ndan sonra, O’nun şefaat ettiği yerde kimse şefaat edemez. Burası Allah’ın "{عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا} Umarım Rabbin seni övgüye değer bir makama (Makam-ı Mahmud'a) gönderir." diye bahsettir Makam-ı Mahmud'dur.
Sonra her nefis (can), cehennemdeki bir eve ya da cennetteki bir eve bakar. İşte bu, hasret (pişmanlık) günüdür. Cehennemlikler, cennetteki evlerine bakar, onlara “Eğer amel etseydiniz (sizin olurdu)” denilir. Böylece onlara pişmanlık çöker. Cennetlikler de cehennemdeki evlerine bakar ve "{لَوْلاَ أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا لَخَسَفَ بِنَا} Eğer Allah bize lütfetmeseydi biz de helak olurduk!" derler. Sonra melekler, peygamberler, şehitler, salihler ve müminler şefaat eder. Allah da onların şefaatini kabul eder. Sonra Allah "Ben merhametlilerin en merhametlisiyim" buyurur ardından cehennemden, daha önce çıkarılan tüm mahlûklardan daha fazlasını çıkarır ve gönlünde hayır bulunan hiç kimseyi orada bırakmaz. Ardından Abdullah "{مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ} Sizi Sekar’a (cehenneme) sokan nedir?" (Müddessir, 74/42) ayetini okudu ve dört şeyi saydı: "{قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتَانَا الْيَقِينُ فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِينَ} Namaz kılanlardan değildik, yoksulu doyurmazdık, batıla dalanlarla beraber dalardık, din gününü yalanlardık. Kesin ölüm bize gelinceye kadar böyle yaşadık. Artık şefaatçilerin şefaati onlara fayda vermez." (Müddessir, 74/43-48).
Sonra Abdullah şöyle dedi: Sizce şu (cehennemlik) kimselerde hayır var mı? İçlerinde hayır bulunan hiç kimse orada bırakılmaz. Fakat Allah, oradan hiç kimseyi çıkarmak istemediğinde onların yüzlerini ve renklerini değiştirir. Derken müminlerden bir adam gelir ve “(cehennemdekilere şefaat etmek isteyerek) ey Rabbim!” der. Allah “Her kim (orada) birini tanıyorsa çıkarsın” buyurur. Bunun üzerine adam gelir, bakar ama hiç kimseyi tanımaz. (Cehennemden) bir adam ona “Ey falanca, ben filanca adamım” der, ama adam “Ben seni tanımıyorum” der. İşte o anda (cehennemlikler) "Rabbimiz! Bizi buradan çıkar. Eğer yine dönersek (aynı suça), biz gerçekten zalimleriz" derler. (Mü’minûn, 23/107). Bunun üzerine (Allah) "Alçalmış olarak içinde kalın ve benimle konuşmayın" buyurur. (Mü’minûn 23/108) İbn Mes‘ûd der ki: Allah bunu söyleyince, cehennem üzerlerine kapanır ve onlardan artık hiç kimse çıkmaz.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Fiten 38792, 21/281
Senetler:
()
Konular:
Giriş