وَرَوَاهُ مَرْوَانُ بْنُ جَنَاحٍ عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ : الْعَيْنُ وِكَاءُ السَّهِ مَوْقُوفٌ أَخْبَرَنَاهُ أَبُو سَعْدٍ الصُّوفِىُّ أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ بْنُ عَدِىٍّ الْحَافِظُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ جَنَاحٍ فَذَكَرَهُ مَوْقُوفًا.قَالَ الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ : وَمَرْوَانُ أَثْبَتُ مِنْ أَبِى بَكْرِ بْنِ أَبِى مَرْيَمَ.

Mervân b. Cenâh, Atıyye b. Kays vasıtasıyla mevkûf olarak Muâviye'nin (ra) şöyle dediğini rivayet etti: "Göz (uyanıklık) makadın bağıdır." Bunu bze Ebû Saîd es-Sûfî, ona Ebû Ahmed b. Adiy el-Hafız, ona Abdullah b. Muhammed b. Müslim, ona Salih b. Şuayb, ona Muhammed b. Esed, ona el-Velîd, ona Mervân b. Cenâh rivâyet etti ve bunun mevkûf olduğunu söyledi. el-Velîd b. Müslim şöyle dedi: "Hadis rivayetinde Mervân, Ebû Bekir b. Ebî Meryem'den daha sağlamdır."

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 583, 1/358

أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِىُّ وَأَبُو نَصْرٍ : عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ قَتَادَةَ قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرِو بْنُ نُجَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ : إِذَا نَامَ أَحَدُكُمْ مُضْطَجِعًا فَلْيَتَوَضَّأْ. هَذَا مُرْسَلٌ.

Bize Ebû Abdurrahman es-Sülemî ve Ebû Nasr Ömer b. Abdülaziz b. Katâde, onlara Ebû Amr b. Nüceyd, ona Muhammed b. İbrahim, ona İbn Bükeyr, ona Malik, ona Zeyd b. Eslem, ona da Ömer b. el-Hattâb şöyle demiş: "Biriniz uzanarak uyuduğu zaman, uyandığında abdest alsın!" Bu rivâyet de mürseldir.

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 584, 1/358

وَقَدْ أَخْبَرَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ بْنُ بِشْرَانَ بِبَغْدَادَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّزَّازُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْخَلِيلِ حَدَّثَنَا الْوَاقِدِىُّ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ : إِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ جَنْبَهُ فَلْيَتَوَضَّأْ.

Bize Bağdat'ta Ebû'l-Hasan b. Bişrân, ona Ebû Cafer er-Rezzâz, ona Ahmed b. el-Halil, ona el-Vâkıdî, ona Üsâme b. Zeyd b. Eslem, ona babası vasıtasıyla dedesi ve ona da Hz. Ömer (ra) şöyle demiş: "Sizden biri sırtını yere koyup uyuduğunda, uyanınca abdest alsın!"

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 585, 1/359

أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْحَافِظُ وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِى عَمْرٍو قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ : مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا أَسِيدُ بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حَفْصٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِى زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ : "وَجَبَ الْوُضُوءُ عَلَى كُلِّ نَائِمٍ إِلاَّ مَنْ خَفَقَ خَفْقَةً بِرَأْسِهِ." [هَكَذَا رَوَاهُ جَمَاعَةٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِى زِيَادٍ مُوَقُوفًا وَرُوِىَ ذَلِكَ مَرْفُوعًا وَلاَ يَثْبُتُ رَفْعُهُ.]

Bize Ebû Abdullah el-Hafız ve Ebû Saîd b. Ebî Amr, onlara Ebû'l-Abbas Muhammed b. Yakub, ona Esîd b. Asım, ona el-Hüseyin b. Hafs, ona Süfyan, ona Yezîd b. Ebî Ziyâd, ona Miksem, ona da İbn Abbas (ra) şöyle demiştir: "Her uyuyan kişinin abdest alması gerekir, yalnız oturduğu yerde başını sallayarak uyuyan müstesna." [ Bunu Yezîd b. Ebî Ziyâd'dan bir cemaat bu şekilde mevkûf olarak rivâyet ettiler. Bu hadis merfu olarak da rivayet edilmiştir, ancak merfu olduğu sabir değildir.]

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 586, 1/359

أَخْبَرَنَا أَبُو حَازِمٍ الْحَافِظُ أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ الْحَافِظُ أَخْبَرَنَا أَبُو الْقَاسِمِ : عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْبَغَوِىُّ بِبَغْدَادَ أَخْبَرَنَا عَلِىُّ بْنُ الْجَعْدِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِىِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ غِلاَقٍ عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ : مَنِ اسْتَحَقَّ النَّوْمَ فَقَدْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ.

Bize Ebû Hâzim el-Hafız, ona Ebû Ahmed el-Hafız, ona Bağdat'ta Ebû'l-Kasım Abdullah b. Muhammed b. Abdülaziz el-Beğavî, ona Ali b. el-Ca'd, ona Şu'be, ona Saîd el-Cüreyrî, ona Halid b. Allâk, ona da Ebû Hureyre (ra) şöyle demiştir: "Kim tam olarak uykuya yatarsa, uyandığında abdest alması gerekir."

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 587, 1/359

أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَارِثِىُّ الأَصْبَهَانِىُّ أَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنِ حَيَّانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ : مُوسَى بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِى أَبُو عَمْرٍو عَنْ نَافِعٍ : أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُمَا كَانَ يَنَامُ الْيَسِيرَ فِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَيَتَوَضَّأُ.

Bize Ebû Bekir el-Hârisî el-Isbahanî, ona Ebû Muhammed b. Hayyân, ona İbrahim b. Muhammed b. el-Hasan, ona Ebû Âmir Musa b. Âmir, ona el-Velîd b. Müslim, ona Ebû Amr, ona da Nâfi'in rivâyet ettiğine göre; İbn Ömer (ra) Mescid-i Haram'da biraz uyuduğu zaman uyanınca abdest alıyordu.

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 589, 1/360

وَبِإِسْنَادِهِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ وَأَخْبَرَنِى عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ : " أَنَّهُ كَانَ إِذَا غَلَبَهُ النَّوْمُ فِى قِيَامِ اللَّيْلِ أَتَى فِرَاشَهُ فَاضْطَجَعَ فَرَقَدَ رُقَادَ الطَّيْرِ ، ثُمَّ يَثِبُ فَيَتَوَضَّأُ وَيُعَاوِدُ الصَّلاَةَ."

Aynı isnadla bize el-Velîd, ona Ömer b. Muhammed, ona babası vasıtasıyla dedesi, ona da Abdullah b. Ömer'den haber verildiğine göre; "İbn Ömer gece ibadeti esnasında uykusu geldiği zaman döşeğine gidip uzanır, kuş uykusu gibi bir uyku yapar, sonra kalkıp abdest alır ve namazını iade ederdi."

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 590, 1/360

وَبِإِسْنَادِهِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ وَأَخْبَرَنِى أَبُو عَمْرٍو عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ وَمُجَاهِدٍ قَالاَ : مَنْ نَامَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا تَوَضَّأَ.

Aynı isnadla bize el-Velîd, ona Ebû Amr, ona İbn Cüreyc, ona da Ata ve Mücahid şöyle dediler: "Rukûda veya secdede uyuklayan insanın abdest alması gerekir."

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 591, 1/360

أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْحَافِظُ أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الْفَقِيهُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ هِشَامٍ عَنِ الْحَسَنِ : أَنَّهُ كَانَ يَرَى عَلَى مَنْ نَامَ جَالِسًا وُضُوءًا. وَرَوَاهُ الثَّوْرِىُّ عَنْ هِشَامٍ عَنِ الْحَسَنِ قَالَ : إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ. وَإِلَى هَذَا ذَهَبَ الْمُزَنِىُّ رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى.

Bize Ebû Abdullah el-Hafız, ona Ebû'l-Velîd el-Fakîh, ona el-Hasan b. Süfyan, ona Ebû Bekir, ona İbn İdris, ona Hişâm, ona da el-Hasan'ın haber verdiğine göre; Hasan, oturarak uyuyanın da abdest alması gerektiği görüşünde idi. Bunu es-Sevrî, Hişâm'dan, o da el-Hasan'dan şöyle rivayet etmiştir: "Otururken veya ayakta iken uyuklayan birinin abdest alması gerekir." el-Müzenî de bu görüşte idi.

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 592, 1/360

وَأَخْبَرَنَا أَبُو حَازِمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْقَاسِمِ حَدَّثَنِى زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنِ الْجُرَيْرِىِّ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ. قَالَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ الْجُرَيْرِىُّ فَسَأَلْنَاهُ عَنِ اسْتِحْقَاقِ النَّوْمِ فَقَالَ : هُوَ أَنْ يَضَعَ جَنْبَهُ. وَقَدْ رُوِىَ ذَلِكَ مَرْفُوعًا وَلاَ يَصِحُّ رَفْعُهُ.

• Beyhakî Sünen-i Kebir Tahâret 588, 1/360