11735 Kayıt Bulundu.

Verdana Times New Roman Tahoma

24

50 20 10

9301 --> 9310 / 11735

حدثنا أبو نعيم قال حدثنا فطر عن منذر قال سمعت بن الحنفية يقول كانت رخصة لعلي قال : يا رسول الله إن ولد لي بعدك أسميه باسمك وأكنيه بكنيتك قال نعم

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165537, EM000843 Hadis: حدثنا أبو نعيم قال حدثنا فطر عن منذر قال سمعت بن الحنفية يقول كانت رخصة لعلي قال : يا رسول الله إن ولد لي بعدك أسميه باسمك وأكنيه بكنيتك قال نعم Tercemesi: — (Hz. Ali'nin oğlu) İbnu'l-Hanefiyye'nin şöyle dediği işitilraiştir:

— (Şu husus, babam) Ali için bir müsaade olmuştur. (Babam, Hz. Peygamber'e) dedi ki:

— Yâ Resûlallah! Eğer senden sonra benim bir çocuğum doğarsa, se­nin adını ona vereyim mi ve senin künyenle de onu künyeleyeyim mi?

Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem); «— Evet!» dedi.407



( Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin "den sonra, Hz. A I i 'nîn en büyök ve en faziletli oğlu Muhammed ibni'l-Hanefiyye 'dir ki, bo­radaki hadîs-i şerifi babasından rİvayeten anlatmaktadır. Nitekim kendi­sine Hz. Peygamberin ismi verilmiş ve ayrıca Ebu'l-Kasİm künyesi ile de künyelenmiştir. Hadîs metninden anlaşıldığına göre bu ruhsat yalnız Hz. AI i 'ye verilmiştir. Peygamber in hem ismini, hem de künyesini alma mü­saadesi, Hz. Ali 'ye has bir ruhsat olmuştur, yalnız onun oğluna verilme­sine izîn çıkmıştır. Başka hiç kimsenin Peygamber'e ait bulunan isim ve künyeyi bir arada kutlanmasına ruhsat yoktur. Bununla beraber İmam Malik ve âlimlerin çoğu, isim ve künyeyi bîr arada almanın yasaklığı, Hz. Peygamberin hayatı boyuncadır demişlerdir. Fakat İmam Şafiî Haz­retleri, isim ister Muhammed olsun, ister Ahmed olsun ve ister bunlardan başka olsun, hiç kimseye Ebu'l-Kasım künyesini almak helâl ol­maz. İhtiyat da buradadır.

Ibnu'İ-Kayyim da diyor ki, Peygamberin ismi ile isimlenmek caizdir; künyesi ile künyelenmek yasaktır. Ancak Peygamber'in hayatında onun künyesi ile künyelenmek'daha şiddetli bir yasaktır, (simle künyeyi bir arada takınmak İse hiç bir zaman caiz değildir. Hz. Ali den rivayet edi­len hadîs sahîh kabul edildiği halde, ona verilen bu ruhsat özellik taşır. Başkaları bununla amel edemez.

Muhammed Ibni'l-Hanefiyye, hicretin 21. yılında dünya­ya geldi. Abdullah ibni Abbas ile İlim ve fıkıh tahsîl etmiştir. Babasının sevgi ve takdirine mazhar olmuş takva sahibi bir zat idi. Cemel vak'asında babasının sancağını taşımıştı. Kuvvet, atılganlık ve cesarette em­salsizdi. Hicret'in 71. yılında Medine'de vefat etmiş ve cenaze namazını Medine valisi bulunan Hz. Osman'ın oğlu E b â n kıldırmıştı. Mu­hammed Hanîf ve Muhammed Hanefî diye de yad edilir. Allah hepsinden razı olsun...408 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 843, /662 Senetler: 1. Ebu Hasan Ali b. Ebu Talib el-Hâşimî (Ali b. Ebu Talib b. Abdülmuttalib b. Haşim b. Abdümenaf)
2. Ebu Kasım Muhammed b. Hanefiyye el-Haşimi (Muhammed b. Ali b. Ebu Talib)
3. Ebu Ya'lâ Münzir b. Ya'lâ es-Sevrî (Münzir b. Ya'lâ)
4. Fıtr b. Halife el-Mahzumi (Fıtr b. Halife)
5. Ebu Nuaym Fadl b. Dükeyn el-Mülâi (Fadl b. Amr b. Hammâd b. Züheyr b. Dirhem)
Konular: Hz. Peygamber, isim ve künyesinin başkasına verilmesi
Kültürel hayat, İsim verme kültürü

165537 EM000843 Buhari, Edebü'l-Müfred, 373

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 843, /662

Senedi ve Konuları

    1. Ebu Hasan Ali b. Ebu Talib el-Hâşimî (Ali b. Ebu Talib b. Abdülmuttalib b. Haşim b. Abdümenaf)

    2. Ebu Kasım Muhammed b. Hanefiyye el-Haşimi (Muhammed b. Ali b. Ebu Talib)

    3. Ebu Ya'lâ Münzir b. Ya'lâ es-Sevrî (Münzir b. Ya'lâ)

    4. Fıtr b. Halife el-Mahzumi (Fıtr b. Halife)

    5. Ebu Nuaym Fadl b. Dükeyn el-Mülâi (Fadl b. Amr b. Hammâd b. Züheyr b. Dirhem)

• Hz. Peygamber, isim ve künyesinin başkasına verilmesi
• Kültürel hayat, İsim verme kültürü

حدثنا عبد الله بن صالح قال : حدثني الليث قال : حدثني عقيل ، عن ابن شهاب ، عن عروة بن الزبير ، أن أسامة بن زيد أخبره ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم بلغ مجلسا فيه عبد الله بن أبي بن سلول ، وذلك قبل أن يسلم عبد الله بن أبي ، فقال : لا تؤذينا في مجلسنا ، فدخل النبي صلى الله عليه وسلم على سعد بن عبادة فقال : « أي سعد ، ألا تسمع ما يقول أبو حباب ؟ » ، يريد عبد الله بن أبي ابن سلول

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165540, EM000846 Hadis: حدثنا عبد الله بن صالح قال : حدثني الليث قال : حدثني عقيل ، عن ابن شهاب ، عن عروة بن الزبير ، أن أسامة بن زيد أخبره ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم بلغ مجلسا فيه عبد الله بن أبي بن سلول ، وذلك قبل أن يسلم عبد الله بن أبي ، فقال : لا تؤذينا في مجلسنا ، فدخل النبي صلى الله عليه وسلم على سعد بن عبادة فقال : « أي سعد ، ألا تسمع ما يقول أبو حباب ؟ » ، يريد عبد الله بن أبي ابن سلول Tercemesi: — Üsame ibni Zeyd haber verdiğine göre, Resûlüllah (SalUütahü Aleyhi ve Selîem) içinde Abdullah ibni Ubeyy îbni Selûl'ün bulunduğu bir meclise vardı. Bu hadise, Abdullah ibni Ubeyy'in İslâm'a girişinden imce idi. (Abdullah, Peygambere hitap ederek) dedi ki:

— Meclisimizde bizi rahatsız etme. Sonra Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Selkm) Sa'd ibni Ubade'nin yanma varıp şöyle buyurdu:

«— Ey Sa'd! Ebû Hubab'in dediğini işitmedin mi?» (Peygamber, Ebû Hubab künyesi ile) Abdullah ibni Ubeyy ibni Selûl'ü kasdediyordu.413



Bif kimseyi künyesi ile çağırmak veya künyesi ile söyleyip onu kasdet-mekte, şereflendirme ve ona kıymet verme İfadesi vardır. Henüz İslâm'ı kabul etmemiş bulunan Abdullah İbni Ubeyy'e böyle künyesi ite hitap edilişte bazt sebeplerin bulunduğu İleri sürülmektedir. Kendisinden bahsedilecek olan müşrik ya künyesi ile meşhur olur da ismi ile tarif edilemeyecek olursa, yahut fitneden korkutursa veya İslâm'a ısındırılmak ga­yesi bulunursa ve bir menfaat umulursa, künyesi kullanılır. Hadîs-i şerif bu cevaza delil teşkil etmektedir. Bu hadîs, Buharı nin Sahihinde ve Müs­lim'in rivayetinde uzun olayın bu bölümle ilgili kısa bir kısmıdır. Müslim'in rivayeti meâlen şöyle :

ü s a m e ibni Zey d in haber verdiğine göre, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bir merkebe bindi; merkebin üzerinde eğer var­dı, eğerin altında da Fedek (beldesinin mamulü) palan bulunuyordu. Pey­gamber, Hazreç oğlu Harisin oğullan kabilesi İçinde hasta bulunan S a ' d ibni U bade yi ziyaret etmek üzere, ü sam e'yi terkisine almıştı. Bu hâdise, Bedir vakasından önce idi. Nihayet içinde müslümanlardan, müş­riklerden, putperestlerden ve Yahudi'lerden karışık bir meclise tesadüf etti. Aralarında Abdullah ibni Ubeyy de vardı. Mecliste (müslüman­lardan) Abdullah ibni Revaha bulunuyordu. Hayvanın ayak toz­lan meclisi sarınca, Abdullah ibni Ubeyy elbisesi ile burnunu kapadı; sonra dedi ki :

— Bizi tozutmayınız.Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Seli*m) onlara selâm verdi; sonra durup (merkebinden) indi. Onları Allah'a ibadete çağır­dı ve onlara Kuran okudu. Bunun üzerine Abdullah ibni Ubeyy şöyle dedi :

— Ey insani Bu söylediğinden daha güzel bir şey yoktur. Eğer dediğin gerçek ise, meclisimizde bize rahatsızlık verme; evine dön. Bizden sana gelen olursa ona anlat. Buna karşı Abdullah ibni Revaha şöyle dedi :

— {Ey Peygamber!) bizi meclisimizde (Kur'an ile) mest et; biz 'bunu seviyoruz. Böylece müslümanlarla müşrikler ve Yahudi'ler birbirlerine söv­meye başladılar. Dyle ki, birbirleri üzerine atılmaya yeltendiler. Peygamber (Sallallahü Aleyhi v€ Sellem) ise onları teskine devam ediyordu. Sonra Pey­gamber hayvanına binip Sa'd ibni Ubade 'nin yanına vardı da şöyle buyurdu :

«— Ey Sa'd! Ebû Hubab'ın (Abdullah ibni Ubeyy'in) dediğini işit­medin mi? O, şunu ve şunu söyledi.»

Sa'd dedi ki :

— Onu bağışla, ey Allah'ın Resulü! Müsamaha et. Allah'a yemin ede­rim ki, Allah sana verecek olduğunu (Peygamberlik şerefini) verdi. Gerçek­ten bu belde halkı, onu başlarına Melîk edinmeye sözleşmişlerdi. Vakta ki Allah, onun bu mevkiini, sana verdiği Kak Peygamberlikle reddetti, adam buna kederlenip hased etti. İşte gördüğünü ona yaptıran budur. Bunun üzerine Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) de onu bağışladı.

Abdullah ibni Ubeyy kimdir?

Hazrec kabilesinden olup Ebu'l-Hubab ve fbni S e I û I künyeleri ile meşhurdur. Medîn» lidİr ve İslâm'da münafıkların başı olarak tanınır. Hazraç kabilesinin cahiliyet devri sonlarında onların reisi idi. Bedir savaşından sonra, korkusu sebebiyle İslâm dinine girmiş ve müslümanlığını izhar etmişti. Görünüşünde müslümandı. Peygamber (Saltaltahü Aleyhi ve Sellepı) Uhud savaşına hazırlandığı zaman, i b n i S e I û 1 beraberinde 300 kişi jle ayrılıp Medine'ye dönmüş ve aynı hareketi Tebûk seferinde de tek-rartçmışh. Her ne zaman müslümanlara bir musibet gelirdİyse ona sevinir ve duymuş olduğu kötülüğü hemen yayardı. Ölünce, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) öne geçip namazını kıldı. Hz. Ömer namazının kılın­masına muvafakat etmemişti, Bunun üzerine şu âyet-i kerîme nazil oldu : — (Ey Resulüm) münafıklardan ölen hiç bir kimse üzerine, hiç bir zaman namai kılma; kabri başında (gömülürken veya ziyaret için) dur­ma. Çünlci onlar, Allah'ı ve Resulünü tanımadılar ve kâfir olarak can verdiler.»414 (Tevbe sûresi, âyet: 84)

Sa'd ibni U bade :

Medine li ashabdan olup, künyesi E b û Sabit dir. Annesi Ömre de ashobdandır. Hz. Peygamberin zamanında vefat etmiştir. Hazreç ka­bilesinin ulularından olan Sa'd, Bedir savaşında bulunmuş mudur, yoksa bulunmamış mıdır mevzuu ihtilaflıdır. İmam Buhârî, Bedir savaşına iştirak ettiğini ispat eder.

Sa'd, güzel Arapça yazan, iyi yüzme bilen, ok atıcılığında mahir olan kâmil bir kimse idi. Kendisi cömertlikle şöhret bulmuştu. Baba, dede ve evlâtları dahi cömert İdi. Kendilerine ait bir köşk olup, her gün buradan yemeğe ihtiyacı olanlar çağrılır ve davet edilirlerdi. S a ' d 'in daima bü­yük bir tası, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'\e beraber zevcelerinin evlerini dolaşırdı. Soffe fakirlerinden herkes bir ve iki kİşİ evine götürürken Sa'd seksen kişiyi birden evine götürüp onlara ikramda bulunurdu. En* sarın sancağı bunda idi. Hz. Ebû Bekir e bîat etmeyip Şam arazisinde Havran a gitti ve orada hicretin onbeşinci yılında vefat etti.

Mekke'nin fethinde de Resûlüllah in sancağını elinde taşıyordu. Mek­ke'ye girildikten sonra, sancağı oğlu K a y s 'a teslim etmesini Hz. Pey­gamber kendilerine emretmekle onu oğluna verdi. Abdullah ibni Ab bas ve iki oğlu kendisinden hadîs rivayet etmişlerdir. Şam'da vefa­tına kadar Medine'ye dönmedi ve Hz. Ömer'in hilâfeti zamanında ve­fat etti. Allah ondan razı olsun.

Abdullah ibni Revaha kimdir?

Bu da Medine I i ashabdan olup, Hazreç kabilesi ulularındandır. Mek­ke'nin fethinden başka diğer bütün savaşlarda bulunmuştur. Mekke fet­hinden sonraki savaşlarda da bulunamamıştır; çünkü Mu'te savaşında ku­mandanlardan biri olduğu halde şehİd edilmişti. Şam arazisinde hicretin 8. yılında vefat etti. Güzel şiir söyleyen ve müsrikleVe karşı Hz. Peygamber'! koruyan şairlerden biriydi. Savaşlarda en öne geçen ve dönüşte de en sonra gelen olduğu rivayet edilir. Yine şehid edildiği Mu'te savaşına gider­ken, inşaallah sağ salim dönersin diye müslümanlar ona dua ettiği zaman, Allah'ın mağfiretine ve Cennetine kavuşurum, cevabını vererek şehid ol­masını temenni etmişti. Nitekim de öyle oldu.

H i ş a m , babası U r y e den rivayet ederek diyor ki : — Abdullah ibni Revaha 'dan daha cesur ve daha çabuk şiir söyleyen görmedim.

İşte Abdullah ibni Ubeyy'e karşı da cesaretle Hz. Pey­gamber'i müdafaa etmiş ve gereken cevabı ona vermişti. Zaten bu müna­sebetle hal tercemesine geçilmiştir.

İbni Abbas, Osame ibni Zeyd ve Enes ibni Malik kendisinden hadîs rivayet etmişlerdir. Abdullah ibni Revaha, evinden her çıkışta ve evine her dönüşte muhakkak iki rekât namaz kılar olduğunu hanımı anlatmıştır.

Mû'tt savaşı esnasında Zeyd İbni Harise ile Cafer ibni Ebû Talİp'ten sonra müslümanların sancağını eline almış ve ilk atılışta yaralanıp akan kanını yüzüne bulaştırarak kahramanca hücumg geçmiş ve şehid oluncaya kadar çarpışmıştır. Allah hepsinden razı olsun.415 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 846, /664 Senetler: ()
Konular: Hz. Peygamber, Hz. Peygamber'e karşı kaba davranışlar
Künye, künye kültürü
Münafık, Abdullah b. Übeyy b. Selul (Münafıkların reisi)

165540 EM000846 Buhari, Edebü'l-Müfred, 374

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 846, /664

Senedi ve Konuları

• Hz. Peygamber, Hz. Peygamber'e karşı kaba davranışlar
• Künye, künye kültürü
• Münafık, Abdullah b. Übeyy b. Selul (Münafıkların reisi)

حدثنا أبو عمر قال حدثنا شعبة عن حميد عن أنس قال : كان النبي صلى الله عليه وسلم في السوق فقال رجل يا أبا القاسم فالتفت النبي صلى الله عليه وسلم فقال دعوت هذا فقال سموا باسمي ولا تكنوا بكنيتي

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165539, EM000845 Hadis: حدثنا أبو عمر قال حدثنا شعبة عن حميد عن أنس قال : كان النبي صلى الله عليه وسلم في السوق فقال رجل يا أبا القاسم فالتفت النبي صلى الله عليه وسلم فقال دعوت هذا فقال سموا باسمي ولا تكنوا بكنيتي Tercemesi: — Enes'den rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir: Peygamber (Sallallahti Aleyhi ve Setiem) çarşıda idi. Bir adam (arka­daşına) :

— Ey Ebu'l-Kasım! dedi. Bunun üzerine Peygamber (Saltal&tü Aleyhi ve Selîem) dönüp (çağırana) baktı. Adam:

— Ben bunu (arkadaşımı) çağırdım, (sizi kasdetmedim) dedi. Peygamber de şöyle buyurdu:

— İsmimle isimleniniz; fakat künyemle ktinyelenmeyiniz.»411 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 845, /663 Senetler: 1. Enes b. Malik el-Ensarî (Enes b. Malik b. Nadr b. Damdam b. Zeyd b. Haram)
2. Ebu Ubeyde Humeyd b. Ebu Humeyd et-Tavîl (Humeyd b. Tarhan)
3. Şube b. Haccâc el-Atekî (Şu'be b. Haccac b. Verd)
4. Ebu Ömer Hafs b. Ömer el-Ezdî (Hafs b. Ömer b. Hâris b. Sehbera)
Konular: Hz. Peygamber, isim ve künyesinin başkasına verilmesi
Kültürel hayat, İsim verme kültürü

165539 EM000845 Buhari, Edebü'l-Müfred, 373

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 845, /663

Senedi ve Konuları

    1. Enes b. Malik el-Ensarî (Enes b. Malik b. Nadr b. Damdam b. Zeyd b. Haram)

    2. Ebu Ubeyde Humeyd b. Ebu Humeyd et-Tavîl (Humeyd b. Tarhan)

    3. Şube b. Haccâc el-Atekî (Şu'be b. Haccac b. Verd)

    4. Ebu Ömer Hafs b. Ömer el-Ezdî (Hafs b. Ömer b. Hâris b. Sehbera)

• Hz. Peygamber, isim ve künyesinin başkasına verilmesi
• Kültürel hayat, İsim verme kültürü

حدثنا عبد الله بن يوسف قال حدثنا الليث قال حدثني بن عجلان عن أبيه عن أبي هريرة قال : نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم أن نجمع بين اسمه وكنيته وقال أنا أبو القاسم والله يعطي وأنا أقسم

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165538, EM000844 Hadis: حدثنا عبد الله بن يوسف قال حدثنا الليث قال حدثني بن عجلان عن أبيه عن أبي هريرة قال : نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم أن نجمع بين اسمه وكنيته وقال أنا أبو القاسم والله يعطي وأنا أقسم Tercemesi: — Ebû Hüreyre'den rivayet edildiğine göre, şöyle demiştij: — Peygamber (SallalUthü Aleyhi ve Sellem) kendi ismi ile künyesini bir arada toplamamızı yasakladı ve şöyle buyurdu:

— Ebûl-Kasim benim. Allah (mal ve ganimet) verir; ben ise, (adaletle) bölerim.»409



839 ve 842 sayılı hadîslere müracaat edilsin. Bu hadîsi Tirmizî rivayet etmiştir. (Kitabu'l-Edeb, Bab : 68, Hadîs : 2843).410 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 844, /663 Senetler: 1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)
2. Aclân Mevla Fatıma bt. Utbe (Aclân)
3. Ebu Abdullah Muhammed b. Aclân el-Kuraşî (Muhammed b. Aclân)
4. Ebu Haris Leys b. Sa'd el-Fehmî (Leys b. Sa'd b. Abdurrahman)
5. Ebu Muhammed Abdullah b. Yusuf el-Kila'î (Abdullah b. Yusuf)
Konular: Hz. Peygamber, isim ve künyesinin başkasına verilmesi
Kültürel hayat, İsim verme kültürü

165538 EM000844 Buhari, Edebü'l-Müfred, 373

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 844, /663

Senedi ve Konuları

    1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)

    2. Aclân Mevla Fatıma bt. Utbe (Aclân)

    3. Ebu Abdullah Muhammed b. Aclân el-Kuraşî (Muhammed b. Aclân)

    4. Ebu Haris Leys b. Sa'd el-Fehmî (Leys b. Sa'd b. Abdurrahman)

    5. Ebu Muhammed Abdullah b. Yusuf el-Kila'î (Abdullah b. Yusuf)

• Hz. Peygamber, isim ve künyesinin başkasına verilmesi
• Kültürel hayat, İsim verme kültürü

حدثنا عارم قال حدثنا سليمان الأعمش عن إبراهيم عن علقمة : قال كناني عبد الله قبل أن يولد لي

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165543, EM000849 Hadis: حدثنا عارم قال حدثنا سليمان الأعمش عن إبراهيم عن علقمة : قال كناني عبد الله قبل أن يولد لي Tercemesi: Alkame'den rivayet edildiğine göre, demiştir ki, ben doğmadan önce, (babam) Abdullah bana künye verdi.420 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 849, /665 Senetler: ()
Konular: Künye, künye kültürü

165543 EM000849 Buhari, Edebü'l-Müfred, 376

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 849, /665

Senedi ve Konuları

• Künye, künye kültürü

حدثنا موسى بن إسماعيل قال حدثنا حماد بن سلمة عن ثابت عن أنس قال : كان النبي صلى الله عليه وسلم يدخل علينا ولي أخ صغير يكنى أبا عمير وكان له نغر يلعب به فمات فدخل النبي صلى الله عليه وسلم فرآه حزينا فقال ما شأنه قيل له مات نغره فقال يا أبا عمير ما فعل النغير

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165541, EM000847 Hadis: حدثنا موسى بن إسماعيل قال حدثنا حماد بن سلمة عن ثابت عن أنس قال : كان النبي صلى الله عليه وسلم يدخل علينا ولي أخ صغير يكنى أبا عمير وكان له نغر يلعب به فمات فدخل النبي صلى الله عليه وسلم فرآه حزينا فقال ما شأنه قيل له مات نغره فقال يا أبا عمير ما فعل النغير Tercemesi: — Enes'den rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir:

— Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Settem) bize gelirdi ve benim Ebû Umeyr künyesini taşıyan küçük bir kardeşim vardı. Onun oynayıp dur­duğu bir serçesi vardı da ölmüştü. (Bir gün) Peygamber (Salkdlahü Aleyhi ve Sellem) bize geldi de, bu küçük kardeşimi kederli gördü. Bunun üzerene Peygamber:

— Bunun hali ne böyle?» dedi. Serçesi öldü, diye Peygambere cevap verildi. Peygamber de şöyle buyurdu:

«— Ey Ebû Umeyr! Serçecik ne oldu?»416



Bu hadls-i şerif, çocukların künye ile çağrılmalarına ve çocuklara künye verilmenin cevazına delil teşkil eder. Bu hadîs-i şerîf çocuklarla şakalaşmak ve kafeste kuş beslemek mevzuları ile ilgili bölümlerde 269 ve 384 sayı­larda geçmiştir, kaynaklan da verilmiştir.417 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 847, /664 Senetler: 1. Enes b. Malik el-Ensarî (Enes b. Malik b. Nadr b. Damdam b. Zeyd b. Haram)
2. Ebu Muhammed Sabit b. Eslem el-Bünanî (Sabit b. Eslem)
3. Ebu Seleme Hammad b. Seleme el-Basrî (Hammad b. Seleme b. Dînar)
4. Ebu Seleme Musa b. İsmail et-Tebûzeki (Musa b. İsmail)
Konular: Hz. Peygamber, çocuk sevgisi
Hz. Peygamber, çocuklara hitap tarzı
Hz. Peygamber, çocuklara verdiği önem
Hz. Peygamber, şakalaşması
Künye, künye kültürü

165541 EM000847 Buhari, Edebü'l-Müfred, 375

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 847, /664

Senedi ve Konuları

    1. Enes b. Malik el-Ensarî (Enes b. Malik b. Nadr b. Damdam b. Zeyd b. Haram)

    2. Ebu Muhammed Sabit b. Eslem el-Bünanî (Sabit b. Eslem)

    3. Ebu Seleme Hammad b. Seleme el-Basrî (Hammad b. Seleme b. Dînar)

    4. Ebu Seleme Musa b. İsmail et-Tebûzeki (Musa b. İsmail)

• Hz. Peygamber, çocuk sevgisi
• Hz. Peygamber, çocuklara hitap tarzı
• Hz. Peygamber, çocuklara verdiği önem
• Hz. Peygamber, şakalaşması
• Künye, künye kültürü

حدثنا أبو نعيم قال حدثنا سفيان عن مغيرة عن إبراهيم : أن عبد الله كنى علقمة أبا شبل ولم يولد له

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165542, EM000848 Hadis: حدثنا أبو نعيم قال حدثنا سفيان عن مغيرة عن إبراهيم : أن عبد الله كنى علقمة أبا شبل ولم يولد له Tercemesi: (löl-s.) Rivayet edildiğine göre Abdullah, Alkame'ye —he­nüz çocuğu doğmamışken— Ebû Şibl = Şibl'in babası künyesini ver­miştir.418



Künye, çok kere yaşayan veya daha önce doğmuş olan bir çocuğa iza­feten verilir. Anlaşılıyor ki, çocuk daha doğmadan, tasavvur edilen bir ço­cuğa izafetle künye verilmiştir. Muhakkak çocuğun doğmuş olması künye için şart değildir.419 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 848, /665 Senetler: ()
Konular: Künye, künye kültürü

165542 EM000848 Buhari, Edebü'l-Müfred, 376

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 848, /665

Senedi ve Konuları

• Künye, künye kültürü

حدثنا محمد بن سلام قال حدثنا أبو معاوية قال حدثنا هشام بن عروة عن يحيى بن عباد بن حمزة عن عائشة رضي الله عنها قالت : أتيت النبي صلى الله عليه وسلم فقلت يا رسول الله كنيت نساءك فاكنني فقال تكني بابن أختك عبد الله

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165544, EM000850 Hadis: حدثنا محمد بن سلام قال حدثنا أبو معاوية قال حدثنا هشام بن عروة عن يحيى بن عباد بن حمزة عن عائشة رضي الله عنها قالت : أتيت النبي صلى الله عليه وسلم فقلت يا رسول الله كنيت نساءك فاكنني فقال تكني بابن أختك عبد الله Tercemesi: — Hz. Âişe (Radiyallahü anha) 'dan rivayet edildiğine göre, şöyle anlatmıştır:

— Peygamber (Sallalkhü Aleyhi ve Sellem) 'e varıp dedim ki: — Ya Resûlallah! Hanımlarına künye verdin, (arkadaşlarımın künyesi var, benim çocuğum olmadığından künyem yok) bana da künye ver.

Bunun üzerine Hz. Peygamber:

— Kız kardeşin (Esma) oğlu Abdullah (ibni Zübeyr) ile künyelen.» buyurdu. (Ümmü Abdullah = Abdullah'ın annesi diye künyeler).422



Hanımların en faziletlisi olan Hz. Peygamber İn zevcesi A i ş e 'nin hiç çocuğu dünyaya gelmediği İçin, çocuğuna İzafeten künyetenememişti. Bun­dan müteessir olan Hz. A i ş e 'nin gönlünü hoş etmek için, ona en yakın bulunan yeğeni Abdullah ile onu künyelemiş ve Ommü A b d u I -I a h diye yad edilmiştir. Abdullah İbni Zübeyr hakkında bilgi için 244 sayılı hadîs-i şerîf açıklamasına müracaat edilsin.423 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 850, /665 Senetler: ()
Konular: Hz. Peygamber, hanımları, Hz. Aişe
Hz. Peygamber, hanımlarıyla ilişkileri
Künye, künye kültürü

165544 EM000850 Buhari, Edebü'l-Müfred, 377

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 850, /665

Senedi ve Konuları

• Hz. Peygamber, hanımları, Hz. Aişe
• Hz. Peygamber, hanımlarıyla ilişkileri
• Künye, künye kültürü

حدثنا موسى قال حدثنا وهيب قال حدثنا هشام عن عباد بن حمزة بن عبد الله بن الزبير أن عائشة رضي الله عنها قالت : يا نبي الله ألا تكنيني فقال اكتني بابنك يعني عبد الله بن الزبير فكانت تكنى أم عبد الله

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165545, EM000851 Hadis: حدثنا موسى قال حدثنا وهيب قال حدثنا هشام عن عباد بن حمزة بن عبد الله بن الزبير أن عائشة رضي الله عنها قالت : يا نبي الله ألا تكنيني فقال اكتني بابنك يعني عبد الله بن الزبير فكانت تكنى أم عبد الله Tercemesi: — Rivayet edildiğine göre, Hz. Aişe (Radiyollahü tm&) göyle de­miştir :

— Ey Allah'ın Peygamberi, bana künye vermez misin? Peygamber de:

«— Oğlunla kttnyelen!» buyurdu.

— (Peygamber bu sözle) Abdullah ibni Zübeyr'i kasdediyordu. Hz. Âişe de, Ümmü Abdullah = Abdullah'ın annesi diye künyelenmişti.424 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 851, /666 Senetler: ()
Konular: Hz. Peygamber, hanımları, Hz. Aişe
Hz. Peygamber, hanımlarıyla ilişkileri
Künye, künye kültürü

165545 EM000851 Buhari, Edebü'l-Müfred, 377

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 851, /666

Senedi ve Konuları

• Hz. Peygamber, hanımları, Hz. Aişe
• Hz. Peygamber, hanımlarıyla ilişkileri
• Künye, künye kültürü

حدثنا خالد بن مخلد قال حدثنا سليمان بن بلال قال حدثني أبو حازم عن سهل بن سعد : أن كانت أحب أسماء علي رضي الله عنه إليه لأبو تراب وأن كان ليفرح أن يدعى بها وما سماه أبا تراب إلا النبي صلى الله عليه وسلم عاضب يوما فاطمة فخرج فاضطجع إلى الجدار إلى المسجد وجاءه النبي صلى الله عليه وسلم يتبعه فقيل هو ذا مضطجع في الجدار فجاءه النبي صلى الله عليه وسلم وقد امتلأ ظهره ترابا فجعل النبي صلى الله عليه وسلم يمسح التراب عن ظهره ويقول اجلس أبا تراب

---

    Öneri Formu Hadis Id, No: 165546, EM000852 Hadis: حدثنا خالد بن مخلد قال حدثنا سليمان بن بلال قال حدثني أبو حازم عن سهل بن سعد : أن كانت أحب أسماء علي رضي الله عنه إليه لأبو تراب وأن كان ليفرح أن يدعى بها وما سماه أبا تراب إلا النبي صلى الله عليه وسلم عاضب يوما فاطمة فخرج فاضطجع إلى الجدار إلى المسجد وجاءه النبي صلى الله عليه وسلم يتبعه فقيل هو ذا مضطجع في الجدار فجاءه النبي صلى الله عليه وسلم وقد امتلأ ظهره ترابا فجعل النبي صلى الله عليه وسلم يمسح التراب عن ظهره ويقول اجلس أبا تراب Tercemesi: — Sehl ibni Sa'd'dan şöyle rivayet edilmiştir: Hz. Ali'ye —Allah ondan razı olsun— isimlerinin en sevgilisi, ger­çekten Ebû Türab idi ve hakîkaten bu isimle çağrılmaktan sevinirdi. Ona bu ismi Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (şu sebepten) vermişti:

Hz. Ali, bir gün Hz. Fatıma'ya —Allah her ikisinden razı olsun — kızdı. Bu kızgınlık üzerine (evden çıkıp) Mescid'de duvara yaslanarak uzandı. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Settem) (evine) gelip (onu bulama­yınca) arkasını takibe koyuldu. Peygambere haber verildi ki, o burada duvara yaslanmış yatıyor. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) onun ya­nına vardı. Hz. Ali'nin arkası toprak dolmuş haldeydi. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem t onun arkasından toprakları silmeye başladı ve ona:

«— Otur, Ebû Türab!. Diyordu.426



Ebû Türab = Toprak babası, toprak sahibi manasını taşır. Hz. Âli topraklara bulaştığından/ Peygamber (Saliallahü Aleyhi ve Sellem) onu, ken­disinde bulunan bu vasıflarla isimlendirdi. Hz. Peygamberin vermiş bulun­duğu bu isimden şeref duyan Hz. Ali için Ebû Türab isimlerinin en iyisi ve sevgilisi olmuştu. Bununla çağrılmaktan da hoşlanır ve sevinirdi.

Buhârî hazretleri burada hadîs-i şerîfi kısaltmıştır. Hâdisenin tama­mını İmam Müslim şöyle tesbit etmiştir:

«Sehl ibni Sa'd hazretlerinden rivayet edilmiştir: Mervân ailesinden bir adam Medine'ye vali tayin edildi. Vati Sehl ibni Sa'd hazretlerini çağırıp Hz. Al i'ye sövmesini ona emretti. Sehl sövmek ten çekindi.

Vali dedi ki :

— Madem sövmüyorsun, Allah Ebû Türab'a lanet etsin, söyle. Bunun üzerine Sehl:

— Hazreti Ali için, Ebû Türab'dan daha sevimli bîr isim yoktu ve bununla çağrılmaktan hoşlanırdı. Bunun üzerine vali dedi kİ :

— O halde bunun hikâyesini bize anlat, niçin Ebû Türab diye isimlendirildi? Sehl de anlattı :

Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) Fatıma'nın evine geldi de evde AI i 'yî bulamadı. F a 11 m a 'ya :

«Amcamın oğlu nerede?»

Diye sordu. O da :

— Aramızda bir hâdise oldu da benden kızıp çıktı ve kuşluk uykusunu evimde uyumadı, dedi. Peygamber (SaUoUaM Aleyhi ve Sellem) bîr adama :

Bak, bu (adam) nerede?»

Buyurdu. Adam (aradıktan sonra) gelip dedi ki :

— Ey Allah'ın Resulü! O (Hz. Ati) Mescid'de uyuyor. Peygamber (SalUtllahü Aleyhi ve Setlem) yanına vardı ki, o yaslanmış yatıyor; yan tara­fından hırkası düşmüş, üzerine de toprak isabet etmiş. Peygamber (SatlaüâhU Aleyhi ve Sellem) de ondan topraktan silmeye başlayarak şöyle buyurdu :

«Kalk Ebû Tttrab, kalk Ebû Tttrab!..»427



Böylece Ebû Türab isminin Hz. AI i'ye verilme sebebi tafsilâtı ile bildirilmiş oluyor.428 Açıklama: Yazar, Kitap, Bölüm: Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 852, /666 Senetler: ()
Konular: Ehl-i Beyt, Hz. Ali
Ehl-i Beyt, Hz. Fatıma evliliği, miras talebi vs
Hz. Peygamber, insanî ilişkileri
Hz. Peygamber, kızması
Künye, künye kültürü

165546 EM000852 Buhari, Edebü'l-Müfred, 378

• Buhârî el-Edebü'l-Müfred 852, /666

Senedi ve Konuları

• Ehl-i Beyt, Hz. Ali
• Ehl-i Beyt, Hz. Fatıma evliliği, miras talebi vs
• Hz. Peygamber, insanî ilişkileri
• Hz. Peygamber, kızması
• Künye, künye kültürü