حدثنا محمد قال حدثنا مسدد قال حدثنا بشر بن المفضل قال حدثنا عبد الله بن عثمان بن خثيم عن شهر بن حوشب عن أسماء بنت يزيد قالت قال النبي صلى الله عليه وسلم : ألا أخبركم بخياركم قالوا بلى قال الذين إذا رءوا ذكر الله أفلا أخبركم بشراركم قالوا بلى قال المشاءون بالنميمة المفسدون بين الأحبة الباغون البرآء العنت
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164326, EM000323
Hadis:
حدثنا محمد قال حدثنا مسدد قال حدثنا بشر بن المفضل قال حدثنا عبد الله بن عثمان بن خثيم عن شهر بن حوشب عن أسماء بنت يزيد قالت قال النبي صلى الله عليه وسلم : ألا أخبركم بخياركم قالوا بلى قال الذين إذا رءوا ذكر الله أفلا أخبركم بشراركم قالوا بلى قال المشاءون بالنميمة المفسدون بين الأحبة الباغون البرآء العنت
Tercemesi:
Bize Muhammed nakletti. Dedi ki: Bize Müsedded nakletti. Dedi ki: Bize Bişr b. el-Mufaddal nakletti. Dedi ki: Bize Abdullah b. Osman b. Haysem, Şehr b. Havşeb'den, o da Esma bint Yezîd'den nakletti. Esma şöyle dedi: Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Size en hayırlılarınızı bildirmeyeyim mi?"
(Ashâb) Elbette (bildir), dediler. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "(En hayırlılarınız), görüldükleri zaman Allah'ın hatırlandığı kimselerdir. (Peki) Size en şerlilerinizi bildirmeyeyim mi?" (Ashâb) Elbette (bildir), dediler. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "En şerlileriniz; kovuculuk yaparak laf taşıyan, (böylelikle) dostların arasını bozan ve iyiler için kötülük isteyenlerdir."
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 323, /278
Senetler:
1. Ümmü Amir Esma bt. Yezîd el-Ensariyye (Esma bt. Yezîd b. Seken b. Râfi')
2. Şehr b. Havşeb el-Eşarî (Şehr b. Havşeb)
3. Abdullah b. Osman el-Kârrî (Abdullah b. Osman b. Huseym b. el-Karra)
4. Ebu İsmail Bişr b. Mufaddal er-Rakâşi (Bişr b. Mufaddal b. Lahik)
5. Müsedded b. Müserhed el-Esedî (Müsedded b. Müserhed b. Müserbel b. Şerik)
Konular:
Hayırlı, İnsanın hayırlısı
İnsan, en şerlisi
İnsan, iyi-kötü
Koğuculuk, koğuculuk yapmak
حدثنا محمد بن عبد العزيز قال حدثنا مروان بن معاوية قال حدثني محمد بن عبيد الكندي الكوفى عن أبيه قال سمعت علي بن أبي طالب يقول لعن اللعانون قال مروان : الذين يلعنون الناس
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164319, EM000315
Hadis:
حدثنا محمد بن عبد العزيز قال حدثنا مروان بن معاوية قال حدثني محمد بن عبيد الكندي الكوفى عن أبيه قال سمعت علي بن أبي طالب يقول لعن اللعانون قال مروان : الذين يلعنون الناس
Tercemesi:
— (73-s.) Ebu Talib'in oğlu Hazreti Alî'nin şöyle dediği rivayet edilmiştir :
«— Lanet edenlere lanet olunmuştur.»621
Kavilerden Mervan demiştir ki:
— Bu lanet olunmuşlar, insanlara lanet okuyanlardır.622
Insanları ayıplayıp lanet okuyanlar ve böylece dillerini kötü sözlere alıştıranlar, şehîd olamazlar. Şehîd olamamanın öç türlü manası var.623
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 315, /275
Senetler:
0. Mevkuf (Mevkuf)
1. Ebu Hasan Ali b. Ebu Talib el-Hâşimî (Ali b. Ebu Talib b. Abdülmuttalib b. Haşim b. Abdümenaf)
Konular:
Lanet, Lanetlemek,
حدثنا عبد العزيز بن عبد الله قال حدثنا سليمان بن بلال عن العلاء عن أبيه عن أبى هريرة قال قال النبي صلى الله عليه وسلم : لا ينبغي للصديق أن يكون لعانا
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164321, EM000317
Hadis:
حدثنا عبد العزيز بن عبد الله قال حدثنا سليمان بن بلال عن العلاء عن أبيه عن أبى هريرة قال قال النبي صلى الله عليه وسلم : لا ينبغي للصديق أن يكون لعانا
Tercemesi:
— Ebû Hüreyre, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Selîem) Hn ş&yie buyurduğunu anlattı:
— Doğruluğu tam kimseye, lanet yağdırıcı olmak uygun değildir.»626
İnsanları çok çok kötü sözlerle ayıplayıp tel'in edenlerin, çok dürüst ve sadık kimse olamayacaklarına bu hadîs-i şerîf işaret buyurmaktadır. Sadakati tam ve doğru sözlü kimselerin bu çirkin vasıftan uzak kalacakları tabiîdir. Çünkü gelişi güzel söz sarfedenin hezeyanı ve saçmalaması, laubaliliği çok olur. Bu hareketler de, dürüstlüğü ve sadık olmayı kaldıran sebeplerdir.627
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 317, /276
Senetler:
1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)
2. Ebu Alâ Abdurrahman b. Yakub el-Cühenî (Abdurrahman b. Yakub)
3. Alâ b. Abdurrahman el-Hırakî (Alâ b. Abdurrahman b. Yakub)
4. Ebu Muhammed Süleyman b. Bilal el-Kuraşi (Süleyman b. Bilal)
5. Abdulaziz b. Abdullah el-Üveysi (Abdulaziz b. Abdullah b. Yahya b. Amr b. Üveys)
Konular:
Lanet, Lanetlemek,
حدثنا محمد بن يوسف قال حدثنا سفيان عن الأعمش عن أبى ظبيان عن حذيفة قال : ما تلاعن قوم قط إلا حق عليهم اللعنة
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164322, EM000318
Hadis:
حدثنا محمد بن يوسف قال حدثنا سفيان عن الأعمش عن أبى ظبيان عن حذيفة قال : ما تلاعن قوم قط إلا حق عليهم اللعنة
Tercemesi:
— Hazreti Âişe haber vermiştir ki, (babası) Ebû Bekir, bir kölesine lanet etti. Bunun üzerine Peygamber (Salkıllahü Aleyhi ve Sellern) şöyle buyurdu:
«—Ey Ebû Bekir, çok lanet edenler ve çok sadık olanlar (nasıl bir-leşebilir?) Hayır, Kabe'nin Babbi hakkı için olamaz.»
Peygamber bu sözü iki defa, yahud üç defa söyledi. Hazreti Ebû Bekir de o gün, bir kölesini azad etti; sonra Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'e gelip dedi ki:
— Artık bir daha lanet sözüne dönmeyeceğim.630
Hz. Ebu Bekir (Radiyallahuanh), en küçük duraklama ve tered-düd göstermeksizin Hz. Peygamber Efendimizden ne sadır olmuşsa derhal onu kabul etmişler ve tasdik buyurmuşlardır. Bu yüksek teslimiyet vasıflarına binaen, Peygamber Efendimiz ele kendilerine «Şıddîk» lâkabını vermişlerdi. Böyle üstün bir niteliğe sahip olandan, beşeriyet icabı bir defa çıkan, lanet olsun, sözünün asla kendilerine yakışmadığını Peygamberimiz ihtar etmişlerdir. O da yaptığı kusura keffaret olmak üzere hemen kölesini azad etmiş ve bir daha böyle: bir söz söylemeyeceğini Peygamber Efendimize bildirmiştir. Hata şekli ile dahî olsa, ashab-ı kiramdan buna benzer hareketlerin sudur etmesi, hadîslerin vuruduna sebep teşkil ederek bize ders olmaktadır. Bize yol gösterme bakımından birer lütuf vesilesi oluyorlar.631
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 318, /276
Senetler:
1. Ebu Abdullah Huzeyfe b. Yeman el-Absî (Huzeyfe b. Huseyl b. Cabir)
2. Ebu Zabyan Husayn b. Cündüb el-Mezhicî (Husayn b. Cündüb b. Amr b. Haris)
3. Ebu Muhammed Süleyman b. Mihran el-A'meş (Süleyman b. Mihran)
4. Süfyan es-Sevrî (Süfyan b. Said b. Mesruk b. Habib b. Rafi')
5. Ebu Abdullah Muhammed b. Yusuf el-Firyabî (Muhammed b. Yusuf b. Vakıd b. Osman)
Konular:
Lanet, Lanetlemek,
حدثنا مسلم قال حدثنا هشام عن قتادة عن الحسن عن سمرة قال قال النبي صلى الله عليه وسلم : لا تتلاعنوا بلعنة الله ولا بغضب الله ولا بالنار
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164323, EM000320
Hadis:
حدثنا مسلم قال حدثنا هشام عن قتادة عن الحسن عن سمرة قال قال النبي صلى الله عليه وسلم : لا تتلاعنوا بلعنة الله ولا بغضب الله ولا بالنار
Tercemesi:
— Semure'den rivayet edildiğine göre, demiştir ki, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
«— Allah'ın laneti ile, Allah'ın gazabı ile ve Ateş ile lânetleşmeyiniz.»632
Müminler birbirleri hakkında merhametli olurlar ve birbirlerine ancak hayır isterler. Allah'ın rahmetinden uzaklığı ve felâketi İstemezler. Onun için bir mümin hakkında; Allah'ın laneti üzerine olsun, Allah'ın gazcSı üzerine olsun, Cehenneme düşsün veya ateşte yansın, diye beddua edii-mez. Peygamber Efendimiz bunu bize yasaklamışlardır.633
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 320, /277
Senetler:
1. Semüre b. Cünade es-Suvai (Semüre b. Cünade b. Cündüb b. Hüceyr b. Riab)
2. Ebu Said Hasan el-Basrî (Hasan b. Yesâr)
3. Ebu Hattab Katade b. Diame es-Sedusî (Katade b. Diame b. Katade)
4. Hişam b. Ebu Abdullah ed-Destevâî (Hişam b. Senber)
5. Ebu Amr Müslim b. İbrahim el-Ferahidi (Müslim b. İbrahim)
Konular:
Lanet, Lanetlemek,
حدثنا عمرو بن مرزوق قال أخبرنا شعبة عن أبى إسحاق عن أبى الأحوص عن عبد الله قال : ألأم أخلاق المؤمن الفحش
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164318, EM000314
Hadis:
حدثنا عمرو بن مرزوق قال أخبرنا شعبة عن أبى إسحاق عن أبى الأحوص عن عبد الله قال : ألأم أخلاق المؤمن الفحش
Tercemesi:
Bize Amr b. Merzuk, ona Şu'be, ona Ebu İshak, ona da Ebu Ahvas'ın rivayet ettiğine göre Abdullah (b. Mesud) şöyle dedi:
Müminin ahlakının en kötüsü, çirkin sözler söylemektir.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 314, /275
Senetler:
()
Konular:
Ahlak, kötü ahlak
Müslüman, mü'minin kişiliği
Müslüman, vasıfları
Söz, kötü söz söylemek
حدثنا خالد بن مخلد قال حدثنا سليمان بن بلال عن عبيد الله بن سلمان عن أبيه عن أبى هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال : لا ينبغي لذى الوجهين أن يكون أمينا
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164317, EM000313
Hadis:
حدثنا خالد بن مخلد قال حدثنا سليمان بن بلال عن عبيد الله بن سلمان عن أبيه عن أبى هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال : لا ينبغي لذى الوجهين أن يكون أمينا
Tercemesi:
— Ebû Hüreyre'den rivayet edildiğine göre, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Selîem) şöyle buyurdu:
«— İki yüzlü kimseye, güvenilir olmak uygun değildir.»
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 313, /274
Senetler:
()
Konular:
Münafık, iki yüzlülük
حدثنا سعيد بن أبى مريم قال أخبرنا محمد بن جعفر قال أخبرني زيد بن اسلم عن أم الدرداء عن أبى الدرداء قال قال النبي صلى الله عليه وسلم : إن اللعانين لا يكونون يوم القيامة شهداء ولا شفعاء
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164320, EM000316
Hadis:
حدثنا سعيد بن أبى مريم قال أخبرنا محمد بن جعفر قال أخبرني زيد بن اسلم عن أم الدرداء عن أبى الدرداء قال قال النبي صلى الله عليه وسلم : إن اللعانين لا يكونون يوم القيامة شهداء ولا شفعاء
Tercemesi:
— Ebu'd-Derda'nın rivayet edildiğine göre, demiştir ki, Peygamber (Sallallahü A leyhi ve Sellem) şöyle buyurdu :
«— Lânetçiler, kıyamet gününde şehidler olamazlar, şefaatçiler de olamazlar.»624
1— Peygamberlerin insanlara tebliğ vazifelerini yerine getirdiklerine sahid olamazlar.
2— Şunlar fasık olduklarından şahidliklerİ makbul olmaz.
3— Herhangi bir savaşta öldürülmekle şehîdlik mertebesini kazanamazlar. Kelimenin bu üç tefsire İhtimaİiyeti varsa da, birinci şık âlimler tarafından daha kuvvetli bulunmaktadır.
Bir de bu lânetleyiciler kıyamette şefaatçi olamazlar. Din kardeşlerinden ve yakınlarından olanlara şefaat etme ihsanını Allah bu kimselerden kaldırmıştır. Allah onları şefaat etme nimetinden mahrum etmiştir demek olur.625
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 316, /275
Senetler:
1. Ebu Derdâ Uveymir b. Malik el-Ensârî (Uveymir b. Zeyd b. Malik b. Kays b. Aişe b. Ümeyye)
2. Ümmü Derda es-Suğra Hüceyme bt. Huyeyy el-Evsâbiyye (Hüceyme bt. Huyeyy)
3. Ebu Üsame Zeyd b. Eslem el-Kuraşî (Zeyd b. Eslem)
4. Muhammed b. Cafer el-Ensari (Muhammed b. Cafer b. Ebu Kesir)
5. Said b. Ebu Meryem el-Cümehî (Said b. Hakem b. Muhammed b. Salim b. Meryem)
Konular:
Kıyamet, ahvali
Lanet, Lanetlemek,
حدثنا محمد قال حدثنا عبد الله بن محمد قال حدثنا مروان بن معاوية حدثنا يزيد عن أبى حازم عن أبى هريرة قال قيل : يا رسول الله ادع الله على المشركين قال إني لم ابعث لعانا ولكن بعثت رحمة
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164324, EM000321
Hadis:
حدثنا محمد قال حدثنا عبد الله بن محمد قال حدثنا مروان بن معاوية حدثنا يزيد عن أبى حازم عن أبى هريرة قال قيل : يا رسول الله ادع الله على المشركين قال إني لم ابعث لعانا ولكن بعثت رحمة
Tercemesi:
— Ebû Hüreyre'den rivayet edildiğine göre} demiştir ki: Soruldu: Ey Allah'ın Resulü! Müşrikler aleyhine, Allah'a duâ et. Haz-reti Peygamber (Sallallahü A leyhi ve Sellem):
«— Ben, lanet edici olarak gön deri İme dim, ancak rahmet olarak gönderildim.» buyurdu.634
Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Seilem), bütün âleme rahmet olarak gönderildiğinden, möşrik dahi olsalar, bir kısım günahkârlara lanet etmesini uygun bulmamışlardır, Burtfann da hidayetini istemek, felâketlerini istemekten datıa hayırlıdır. Peygamberin yüksek şanına lâyık olan da budur.635
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 321, /277
Senetler:
1. Ebu Hureyre ed-Devsî (Abdurrahman b. Sahr)
2. Ebu Hazim Selman Mevla Azze (Selman)
3. Yezid b. Keysan el-Yeşküri (Yezid b. Keysan)
4. Ebu Abdullah Mervan b. Muaviye el-Fezârî (Mervan b. Muaviye b. Haris b. Esma b. Harice)
5. Ebu Cafer Abdullah b. Muhammed el-Cu'fî (Abdullah b. Muhammed b. Abdullah)
6. Muhammed b. İsmail el-Buharî (Muhammed b. İsmail el-Buharî)
Konular:
Hz. Peygamber, dua/beddua ettiği kişi/kabileler
Hz. Peygamber, şemaili
Hz. Peygamber, vasıfları, şemaili, hasaisi
Lanet, Lanetlemek,
حدثنا محمد قال حدثنا أبو نعم قال حدثنا سفيان عن منصور عن إبراهيم عن همام كنا مع حذيفة فقيل له إن رجلا يرفع الحديث إلى عثمان فقال حذيفة سمعت النبي صلى الله عليه وسلم يقول : لا يدخل الجنة قتات
Öneri Formu
Hadis Id, No:
164325, EM000322
Hadis:
حدثنا محمد قال حدثنا أبو نعم قال حدثنا سفيان عن منصور عن إبراهيم عن همام كنا مع حذيفة فقيل له إن رجلا يرفع الحديث إلى عثمان فقال حذيفة سمعت النبي صلى الله عليه وسلم يقول : لا يدخل الجنة قتات
Tercemesi:
— Hemmam anlatmıştır :
— Hüzeyfe ile beraberdik. Huzeyfe'ye denildi ki:
— Bir adam Hazreti Osman'a söz taşıyor.
Bunun üzerine Hüzeyfe, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'in şöyle buyurduğunu işittim, dedi:
«— Koğucu Cennet'e girmez.»636
Koğucu = Nemmam : Şahid olunan bir olayı veya sözü, kötülük ve fesad maksadı ile başka yerlere yaymaya ve nakletmeye koğuculuk denir. Bu işi yapana da Koğucu veya Nemmam = Katta* adı verilir. Fakat bir kimsenin kurduğu tuzak ve hileden insanları kurtarmak, zulme engel olmak için haber vermek ve tedbir almaya sebep olmak koğuculuk sayılmaz. Böyle hareketler güzel olan ve sevab kazandıran İşlerdir.
Peygamber Efendimizin, «Koğucu Cennet'e girmez.» buyurmalarının manası şöyle izah edilmektedir:
Koğuculuk haram olan bir harekettir. Müslümanlar haram işlemekle, ebedî olarak Cennet'ten mahrum olmazlar. Ancak bu haramı helâl sayarak, Peygamberin bu yasağını küçümseyip tanımayarak hareket edenler, inkarcı zalimler olacaklarından, bu gibiler Cennet'e giremezler. Bunu müminlerin bir günahı olarak kabul ettiğimiz takdirde de : Cehennem azabı çekmeden, bu müminler Cennet'e giremezler, manasını taşır şeklinde izah edilmektedir.
Diğer bir hadîs-i şerifte de şöyle buyurulmuştur:
— Size, kötü olanlarınızı haber vereyim mi? Ashab:
— Koğuculukla dolaşıp insanlar arasını bozan ve temiz kimselere ayıp isnad edenlerdir, buyurdu.637
Anlaşılıyor ki, aile ve cemiyet içerisinde fesad ve felâketlere yol açması bakımından koğuculuğun zararı çok büyüktür. Böyle zarariı şeylerin cezası da büyük olur.
Cenab-ı Hak, Nun = Kalem Sûresi 11. âyetinde. Peygamber Efendimize şöyle hitab ediyor:
«— Çok ayıpla yanı, koğuculukla gezeni (tanıma).»
Hz. Peygamberin tanımayacağı ve kıymet vermeyeceği kimseler sınıfına girmek ne kadar ağır bir haldir? Hak Tealâ bu duruma düşme':ten bütün müminleri korusun.638
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 322, /277
Senetler:
1. Ebu Abdullah Huzeyfe b. Yeman el-Absî (Huzeyfe b. Huseyl b. Cabir)
2. Hemmam b. Haris en-Nehai (Hemmam b. Haris b. Kays b. Amr b. Harise)
3. Ebu İmran İbrahim en-Nehaî (İbrahim b. Yezid b. Kays b. Esved b. Amr)
4. Ebu Attab Mansur b. Mu'temir es-Sülemî (Mansur b. Mu'temir b. Abdullah)
5. Süfyan es-Sevrî (Süfyan b. Said b. Mesruk b. Habib b. Rafi')
6. Ebu Nuaym Fadl b. Dükeyn el-Mülâi (Fadl b. Amr b. Hammâd b. Züheyr b. Dirhem)
Konular:
Cennet, uzaklaştıran bazı davranışlar
Koğuculuk, koğuculuk yapmak